Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Boeken

Van de nonnen naar Mick Jagger

Autobiografie van Marianne Faithfull

Marianne Faithfull en David Dalton: Faithfull, An Autobiography. Uitg. Michaeljoseph Ltd. 3 10 blz. Prijs ƒ 54,35. In 1985 zat Marianne Faithfull in een hard-core detox kliniek om definitief af te rekenen met haar heroïne-verslaving. Als onderdeel van de kuur moesten alle deelnemers hun levensverhaal vertellen. Maar Marianne Faithfull wist niets te bedenken. Ze belde haar persagent en die stuurde het boek Up And Down With The Rolling Stones. „Mijn levensverhaal? Lees dit maar," zei Faithfull tegen haar therapeut. Vanaf 1964 tot in het begin van de jaren zeventig was zangeres/actrice Marianne Faithfull de vriendin van Mick Jagger. Met Jagger en de andere leden van de Rolling Stones beleefde ze de drugs en de decadentie van de beau monde in de hippiejaren. Toen deze relatie ten einde was, verzonk Faithfull in een door heroïne veroorzaakte apathie, die duurde tot haar afkicken in 1985. Daarna ontdekte ze dat de persoon Marianne Faithfull méér was dan een pagina in de geschiedenis van de Rolling Stones. Toch is het de periode met de Stones die in haar onlangs verschenen autobiografie Faithfidlhet meest gedetailleerd en consistent beschreven wordt: zó gedetailleerd dat je je afvraagt hoe iemand die doorlopend high was zich alles nog zo letterlijk kan herinneren. Maar de woordelijk weergegeven conversaties en de nauwkeurig beschreven kleding maken dit deel van haar levensverhaal wel levendig en aanschouwelijk. Marianne Faithfull deed als zeventienjarige haar entree in de muziekwereld met de hitsingle 'As Tears Go By', geschreven door Mick Jagger en Keith Richards. Ze werd als 'zangeres' ontdekt op een feestje, door Andrew Loog Oldham, manager van de Rolling Stones, die hier later over zei: 'I saw an angel with big tits and signed her'. Faithfull verliet de nonnenschool en werd op tournee gestuurd met artiesten als Gene Pitney, Gerry and the Pacemakers en The Kinks. Het verlegen meisje dat haar tijd doorbracht met het lezen van Jane Austen en Keats, ontpopte zich hier pijlsnel tot een femme fatale. Vóór ze verkering kreeg met Mick Jagger, had Faithfull niet alleen 'great sex' gehad met Gene Pitney, Keith Richards en Roy Orbison, ze was inmiddels ook getrouwd met een blowende poëzie-student, bij wie ze een zoontje had. Met het begin van de periodeJagger raken echtgenoot en zoontje

uit beeld. Faithfull stopt haar zangcarrière en trekt in bij de steeds rijker wordende Jagger. En 'jong en rijk' in Londen halverwege de jaren zestig betekende voornamelijk eindeloos kleren kopen in Chelsea, de geest verruimen met LSD en in trippende toestand de liefde bedrijven. Hoe de Rolling Stones zich destijds als band ontwikkelde, laat Faithfull buiten beschouwing. Ze beschrijft uitsluitend haar eigen ervaringen met de leden: het verval van Brian Jones, haar fascinatie en liefde voor Keith Richards, en haar liefde voor Anita Pallenberg, hun respectievelijke vriendin. Maar bovenal benadrukt ze Jaggers

seksuele belangstelling voor Keith Richards, een verlangen dat volgens Faithfull de motor is achter de nu al dertig jaar durende samenwerking van het duo. King-size bed Uit Faithfull blijkt dat de jaren zestig werden doorgebracht op bed. Mick Jagger kocht een king-size exemplaar en schreef daarop zijn songs, las de krant en telefoneerde terwijl Faithfull zich verdiepte in de onder drugsgebruikers populaire spirituele literatuur van Aleister Crowley, Madame Blavatsky, Carlos Castaneda, en de ƒ Ching. Na de jaren zestig had Faithfull de drugswen? 'gewoon achter zich moeten laten en nooit meer om moeten kijken', net als Paul en Linda McCartney die zich met hun honden en kippen afzonderden op een landgoed. Het eind van het decennium bracht traumatische ervaringen als de Redlands-affaire (waarbij Jagger en Richards werden

gearresteerd voor LSD-bezit) en de opnamen van de film Performance (waarbij iedereen het met iedereen deed: Mick Jagger onder anderen met Marianne's vriendin Anita Pallenberg). Faithfull werd anorectisch, was constant high en hield met Jagger een competitie in vreemdgaan. William Burroughs' boek Naked Lunch had haar al eerder het idee gegeven dat het leven van een heroïne-junkie zo gek nog niet was. In 1971 kwam het zo ver: Faithfull ging weg bij Jagger en begon aan wat ze zelf noemt 'haar periode op de muur'. Een jaar of drie verliet ze zelden 'haar' muurtje langs een straat in Soho en dompelde ze zich in een heroïne-roes die ieder gevoel verdoofde. Zonder zich te verzetten raakte ze alles kwijt: de voogdij over zoontje Nicholas, haar looks, de wel-* vaart, haarvrienden, de contacten met de Rolling Stones, de goede verstandhouding met haar moeder. Daarna ontstond een zich herhalend patroon: een nieuwe liefde doorbrak de drugsroutine en zorgde dat ze afkickte, Faithfull raakte opnieuw enthousiast voor muziek en maakte een plaat. Een volgende liefde bracht haar weer aan de drugs, waardoor ook de muzikale ondernemingen rampzalig verliepen. In 1985 kickte ze definitief af. Faithfull woonde daarna samen met haar in de kliniek opgedane liefde Howard. Zij floreerde bij de sessies van de Narcotics Anonymous, maar Howard had na zeven eerdere afkickpogingen de motivatie verloren. Toen Faithfull hem na een paar maanden vertelde dat ze alleen wilde wonen, sprong hij uit het raam van de zesendertigste verdieping. Faithfull keek naar beneden en zag iets dat leek op een bos hibiscusbloemen. Pas na een tijdje realiseerde ze zich dat het Howard moest zijn. Het is een geslaagde weergave van een gruwelijke gebeurtenis. Niet altijd lukt het Faithfull haar wederwaardigheden op zo'n sobere manier te beschrijven. In haar toon laveert ze tussen ironisch en geëxalteerd. Faithfull noemt dierbare vrouwen graag 'godinnen' en wordt zweverig als het gaat om de psychologische achtergronden van haar verslaving. Het valt te waarderen dat ze zichzelf nergens spaart: alle gênante excessen van het drugsgebruik worden beschreven en geen van de seksuele avonturen blijft onvermeld. Maar de zoveelste reminiscentie aan seks met een bekende popster gaat een beetje irriteren. Want 'seks' kan bij Faithfull nooit zonder het woordje 'great'. HESTER CARVALHO

'lm very, very stoned' Faithfull geportretteerd door Cecil Beaton, 1968