Dit is een artikel uit het NRC-archief

Beeldende kunst

Selectie buitenland

BELGIË

CARMINA BURANA Vooruitlopend op het jaar waarin een grote hommage wordt gebracht aan componist Carl Orff presenteert het Festival van Vlaanderen diens beroemde liederencyclus Carmina Burana, uitgevoerd in de originele versie: dus met sopraan-, tenor- en baritonsoli, groot en klein koor, kinderkoor, twee piano's en slagwerk. Het verhaal wordt opgevoerd door twee dansers en door grote poppen van het Mechels Poppentheater. Voor de regie tekent Karel Brozek, een van de bekendste regisseurs van Tsjechië. Mechelen, Minderbroederskerk, in de Minderbroedersgang. Van 21 okt t/m 8 dec. Inl 00-3215200200.

LITERAIR Op diverse historische lokaties in het centrum van de oudste universiteitstad van de Nederlanden lezen dichters voor uit eigen werk en debatteren schrijvers en professoren over de zin van literatuur. Er is ook heel wat muzikale animatie tijdens de manifestatie Literair à la Carte. Leuven, centrum. Op 23 okt. Inl 00-32162270099.

DE PIJL VAN DE TIJD Toneelmonoloog door Viviane de Muynck, met videobeelden van Walter Verdin en in regie van Guy Cassiers. Een nieuwe Kaaitheaterproduktie, gebaseerd op Time's Arrow van Martin Amis. Brussel, Lunatheater, Akenkaai 2. T/m 22 okt daarna tournee. Inl 00-3222015959.

EN VERDER: Walter Swennen: nieuwe schilderijen t/m 20 nov in het Museum voor Hedendaagse Kunst in Antwerpen (00-3232385960); Belga Jazz: prestigieus festival met 60 jazzconcerten in Brussel en soms in enkele andere steden (00-3225378490).

GR-BRITTANNIË

A BITTER TRUTH Paul Nash schreef in 1918 in een brief uit Passchendaele dat hij zich niet langer een geïnteresseerde en nieuwsgierige kunstenaar voelde, maar een boodschapper van de bittere waarheid. Die waarheid is te zien op een deprimerende maar boeiende tentoonstelling van kunst over de Eerste Wereldoorlog. Een serie prenten van Otto Dix, Russische prenten, beeldhouwwerk van Epstein en Käthe Kollwitz en schilderijen van Sickert, de Futuristen, Kokoschka en Stanley Spencer. Londen, Barbican Art Gallery, Silk Street. T/m 11 dec. Inl 00-44716384141.

PLASTIC Toen plastic aan het eind van de vorige eeuw werd uitgevonden, beschouwde men het als mooi, omdat het zo bruikbaar was en andere materialen kon imiteren. Een tentoonstelling in het Design Museum met plastic produkten vanaf het begin geeft ook een beeld van de veranderende status van het materiaal. Londen, Butlers Wharf, Shad Thames. T/m 23 april. Inl 00-44714036933.

MICHELANGELO De jonge Michelangelo is veel langer aan het atelier van de gebroeders Ghirlandaio verbonden geweest dan eerst werd gedacht. Een tentoonstelling in de National Gallery volgt Michelangelo's leertijd (ca 1480). Tekeningen van Michelangelo en Domenico Ghirlandaio benadrukken de hechte samenwerking tussen de kunstenaars. Londen, Trafalgar Square. T/m 15 jan. Inl 00-44718393321.

EN VERDER Allegorie, t/m 4 dec, National Gallery Londen, details als boven; Venetië t/m 14 dec in de Royal Academy (00-44713964555); Master Drawings from Elizabeth I to Elizabeth II t/m 23 okt en De Sitwells t/m 22 jan in de National Portrait Gallery (00-44713060055); Griekse Gouden Juwelen t/m 23 okt in het British Museum (00-44716361555); Terry Frost t/m 28 okt in de Mayor Gallery (00-44717343558); Barbara Hepworth t/m 4 dec in de Tate Gallery, Liverpool (00-44517093223).

FRANKRIJK

GUSTAV KLIMT De Oostenrijkse schilder Gustav Klimt (1862-1918) is bekend om zijn schilderijen waarin Byzantijnse versieringen gecombineerd worden met realistische gezichten. De tentoonstelling in het Musée de la Seita toont schetsen en tekeningen (afkomstig uit Amerikaanse privéverzamelingen) die een evolutie aantonen van zijn werk. Parijs, Musée de la Seita, Rue Surcouf 12. T/m 30 nov. Ma t/m za 11-19u. Inl 00-33145566017.

MAX JACOB EN PICASSO In 1901, tijdens zijn eerste expositie bij Vollard, maakte Picasso kennis met de dichter Max Jacob. Een ontmoeting die een belangrijke rol speelt in de carrière van de twee mannen. Een tentoonstelling met doeken, tekeningen, gravures en brieven roept er herinneringen aan op. Parijs, Musée Picasso, Rue de Thorigny 5. T/m eind dec. Inl 00-33142712521.

WAGNER Pierre Strossers nieuwe enscenering van de eerste twee delen van Wagners Ring-tetralogie oogstten dit voorjaar groot succes. Het Théâtre du Châtelet zet de cyclus voort met Siegfried op 21, 27 okt, 4 en 11 nov en Götterdämmerung op 23, 30 okt, 6 en 13 nov. Het Orchestre Nationale de France staat onder leiding van Jeffrey Tate, Brünhilde wordt vertolkt door Gabriele Schnant en Siegfried door Heinz Kruze. Parijs, Théâtre du Châtelet. T/m 13 nov. Inl 00-33140282840.

EN VERDER: De handschoen, geschiedenis, vervaardiging, en mode, t/m 23 okt, Couvent des Cordeliers, Rue École de Médecine 15 Parijs; Antoni Tàpies t/m 4 dec in de Galeries Nationales du Jeu de Paume (00-33142606969); Nicolas Poussin en Gustave Caillebotte t/m resp 2 en 9 jan in het Grand Palais, Parijs (00-33144131717); Voltaire et l'Europe t/m 8 jan in het Musée-Hôtel de la Monnaie te Parijs (00-33140465535); Delacroix in Marokko t/m 15 jan in het Institut du Monde Arabe te Parijs (00-33140513838).

ITALIË

AALTO In het kader van een Noordeuropees festival is in Rome een tentoonstelling gewijd aan de Finse architect Alver Aalto, met veel van de meubels die hij heeft ontworpen. Palazzo delle Esposizioni, via Nazionale 194. T/m 20 nov. Wo t/m ma 10-21 u. Inl 00-3964885465.

GRAND TOUR Het Nederlands Interuniversitair Kunsthistorisch Instituut in Florence heeft een tentoonstelling ingericht met aquarellen en tekeningen die de Zwitserse schilder Louis Ducros in 1778 heeft gemaakt tijdens de Grand Tour door Italië van een aantal Nederlandse aristocraten. De werken zijn afkomstig uit het Rijksprentenkabinet van het Rijksmuseum. Viale Torricelli 5. T/m 10 dec. Di t/m zo 12-19u. Inl 00-3955221612.

LIBERTY Liberty, de Italiaanse term voor Art nouveau of Jugendstil, speelt de hoofdrol in Turijn op twee tentoonstellingen die een herhaling vormen van de Internationale expositie van moderne decoratieve kunst die in 1902 in deze Noorditaliaanse stad werd gehouden. De Nederlandse inzending van toen, met werk van Berlage en Toorop, trekt veel aandacht. Galleria Civica d'Arte Moderna, via Magenta 31, en Promotrice delle Belle Arti, viale Balsamo Crivelli 11. T/m 21 jan. Di t/m zo 9u30-19u, do dicht van 13-15u. Inl 00-391157653740.

EN VERDER: Joan Miro t/m 29 okt in museo Pecci in Prato (00-39574570620); maquettes van renaissance-gebouwen t/m 5 nov in palazzo Grassi in Venetië (00-39415231680); Toulouse-Lautrec t/m 19 nov in palazzo Forti in Verona (00-3945-8001903); Helmut Newton t/m 19 nov in het Castello van Rivoli (00-3911-9581547); de architect Alberti t/m 10 dec in Palazzo Te in Mantua (00-39376369198); de 16de-eeuwse schilderes Sofonisba Anguissola t/m 10 dec in de Santa Maria della Pietà in Cremona (00-39372462057)

DUITSLAND

CARL GROSSBERG De Kunsthalle Tübingen wijdt een retrospectief aan de in 1940 overleden Bauhaus-kunstenaar Grossberg. In de stijl van de Nieuwe Zakelijkheid schilderde hij reusachtige fabriekshallen met buitensporig grote machines en apparaturen, surrealistisch verhoogd door het opduiken van vleermuizen, exotische vogels en apen. Naast industriebeelden hangen stadsgezichten, ontvolkte straten en gevelrijen die Grossberg in de jaren 20 schilderde, o.a. in Amsterdam en Zandvoort. Philosophenweg 76. T/m 27 nov. Di t/m zo 10-18u. Inl 00-49707196910.

DESIGN Van de Deense ontwerper en architect Verner Panton zijn 80 innovatieve stoelen tentoongesteld. Hij ontwikkelde de zogeheten zelf-actieve stoelen die kunnen rollen, schommelen, rijden of vibreren. De bezoekers mogen - bij wijze van uitzondering - sommige van de dynamische modellen testen. Keulen, Museum für Angewandte Kunst, an der Rechtschule. T/m 6 nov. Di t/m zo 10-17u. Inl 00-492212216714.

ART DÉCO Glaskunst van René Lalique, Maurice Marinot en de glasfabriek Schneider France bieden verschillende facetten van de decoratieve kunst in Frankrijk van de jaren twintig en dertig. Düsseldorf, Kunstmuseum, Ehrenhof 1. T/m 17 jan. Di t/m zo 11-18u. Inl 00-492118992290.

EVA AEPPLI In de Bundeskunsthalle zijn van de Zwitserse kunstenares Aeppli schilderijen, figurengroepen uit stof en hoofden uit brons te zien. Dodenschedels, het zieke en het vergankelijke zijn de rode draad in het werk van Aeppli. Fascinerend zijn de tot 1m80 hoge figuren uit zijde met opgeborduurde gelaatstrekken, de lichaamsomhulsels opgevuld met kapok - een macaber tafelgezelschap. Bonn, Friedrich Ebertallee 4. T/m 15 jan, di t/m zo 10-19u. Inl00-492289171205.

EN VERDER: foto's van Jan Saudek t/m 30 okt bij galerie In Focus in Keulen (00-49221243929); schilderijen van de Chinese Zhou-Brothers t/m 20 nov in de Kunsthalle Darmstadt (00-496151891184); retrospectief van Roy Lichtenstein t/m 8 jan in het Haus der Kunst in München (00-4989222655); litografieën en tekeningen van Toulouse-Lautrec t/m 22 jan in de Kunsthalle Bremen (00-49421329080).

NEW YORK

HET BOEK ALS KUNST Boeken gemaakt door kunstenaars en boeken geïllustreerd door kunstenaars zijn niet helemaal hetzelfde, maar beide genres zijn vertegenwoordigd in het Museum of Modern Art op de tentoonstelling 'A Century of Artists Books'. Met een selectie van geïllustreerde boeken uit de 15e en 16e eeuw. Toulouse-Lautrec is met zijn 'Yvette Guilbert' de eerste moderne boekkunstenaar. Verder Picasso met 'Sueno Y mentira de Franco (1937)', dat verkocht werd ter ondersteuning van de Spaanse Republiek, en Duchamp, Kiefer, Clemente en bijna 100 anderen. 11 West 53rd Street. T/m, 24 jan. Inl00-1217989400.

GEORGE E. OHR Jasper Johns, Andy Warhol, Robert Rauschenberg en Roy Lichtenstein verzamelden de uit Mississippi-klei gemaakte potten en kannen van George E. Ohr (1857-1918). De prachtige kleur, slangachtige tuiten, dunne oortjes en gekreukelde randen maken de potten tot erotische objecten. Een honderdtal is nu te zien in de Kurland-Zabar Gallery, 19 East 71st Street. Inl 00-12125178576.

CIRCUS Voor echte liefhebbers is het circusseizoen weer aangebroken: het 'Moscow Circus' met jaw-gritting excitement is te zien van 15 t/m 18 dec in Madison Square Garden, Seventh Avenue bij 34th Street. Kaarten $ 14,90 t/m $ 24,90 Inl 00-1213077171. Het enige echte New Yorkse Circus, 'Big Appel Circus' is een stuk vriendelijker, meer theater dan adembenemende stunts (Grandma de clown is terug dit jaar!) t/m 8 jan in de tent bij Lincoln Center, Broadway en 67th Street. Kaarten $ 10 t/m $ 48,50. Inl 00-12127216500.

MONOPOLY Het wonderlijke van 'Monopoly' is dat spelers zich zo kunnen opwinden over huizenbezit in Atlantic City - terwijl de Casino's er nog niet eens op staan. De logische stap is nu gezet door de uitgevers van het spel, de Parker Brother's: eind deze week komt de eerste New York City-editie op de markt! Nog kopers voor de Brooklyn Bridge? Prijs $ 25. In ieder geval bij de warenhuizen Macy's en Bloomingdale's.

EN VERDER: 30e verjaardag van Stanley Kubrick's Dr Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb met Peter Sellers in Film Forum 2, 4 t/m 7 nov (00-12127278110); The Italian Metamorfosis, 1943-1968 in het Guggenheim Uptown, t/m 22 jan (00-1214233500); The Structure of Style: Modernism in Dutch Applied Arts in het Cooper-Hewitt Museum, t/m 19 febr 1995 (00-12128606868); Japanese Art Aft4r 1945: Scream Against the Sky in het Guggenheim SoHo, t/m 8 jan 1995 (00-121423500); Cy Twombly, A Retrospective, t/m 19 jan en Louise Bourgeois: Print Retrospective, t/m 3 jan in het Museum of Modern Art (00-12129840); The Origins of Impressionism, t/m 8 jan en De Kooning, t/m 8 jan in het Metropolitan Museum (00-12128795500)