Zege Salov in laatste partij niet in gevaar

TILBURG, 30 SEPT. Eigenlijk verliep de tweede finalepartij van het Interpolis knock-out toernooi alsof een ander scenario ondenkbaar was geweest. Valery Salov omzeilde met vaardige manoeuvres alle klipjes die zijn voorsprong in gevaar hadden kunnen brengen en gleed vrijwel zonder wrijving naar de overwinnaarscheque van honderdduizend gulden.

Natuurlijk probeerde Evgeny Barejev zijn even buiten Madrid woonachtige landgenoot met lichtelijk buitenissige manoeuvres op het verkeerde been te zetten, maar net zo min als iemand voor hem slaagde hij er in om de taaie terriër in Tilburg een nederlaag toe te brengen. Dat was de verwachting en zo kijkt ook Salov erop terug. “Het openingsconcept van Barejev was niet serieus en hoewel ik tussen de twintigste en veertigste zet diverse malen nauwkeuriger had kunnen spelen, kwam ik nergens echt in gevaar.”

Of deze klapper de mooiste overwinning uit zijn loopbaan is, wordt hem gevraagd. Een beetje in zijn wiek geschoten antwoordt de afgepeigerde Salov: “Ik ben halve finalist in het wereldkampioenschap en was hier als tweede geplaatst.” Even klinkt de irritatie door over het gebrek aan erkenning, terwijl hij dit jaar toch prestaties aflevert die nauwelijks onderdoen voor de successen van Anand en Kamsky.

Dan vindt ook de winnaar dat het tijd is voor een vriendelijk woord. “Ik heb al een paar keer verteld dat ik mijn vrouw beloofd had dat als ik de eerste ronde zou overleven, ik ook de finale zou halen.” Het klinkt als een niemendalletje van een opmerking, maar behelst in feite de dramatiek van Salovs schakersbestaan. Op menig cruciaal moment haalde zijn kwetsbare gezondheid een streep door de rekening. In Tilburg overwoog hij na zijn winst op de Chinees Ye zich terug te trekken omdat hij nauwelijks rechtlijnig kon denken. Nu hij terugkijkt op de triomf die hij desondanks uit het vuur heeft gesleept wordt hij eerder neerslachtig. “Het bedrukt me dat ik dit toernooi opnieuw door dit soort problemen geplaagd ben.”

Afgezien van zijn gezondheidsproblemen ziet de dertigjarige Salov zijn huidige status als schaker toch al in het kader van het overleven. Als geen ander beschouwt hij Kasparovs PCA als een bedreiging voor de broodwinning van het merendeel der grootmeesters. In de eerste plaats omdat de alternatieve WK-cyclus de cyclus van de FIDE beconcurreert, die volgens Salov voor de beroepsschaker een van de weinige onafhankelijke bronnen van inkomsten is. Als een van de zeer weinigen nam hij een principiële opstelling in, weigerde ieder contact met de PCA, en kwam in interviews over en weer hevig in botsing met Kasparov.

Zijn spel in de FIDE-cyclus schaadde het niet. Na overwinningen op Chalifman en Timman is hij doorgedrongen tot de halve finale. Ook in Tilburg voelde Salov zich verplicht om met een klinkend resultaat zijn positie te versterken. Verplicht of opgejaagd? Met een glimlachje dat het midden houdt tussen veelbetekenend en terneergeslagen zegt de toernooiwinnaar: “Nee, opgejaagd niet. Hoewel ik geen gemakkelijke prooi zou zijn.”

In Linares hebben Viswanathan Anand en Gata Kamsky zonder veel problemen het benodigde halfje binnengehaald waarmee zij zich plaatsten voor de finale van het uitdagerstoernooi van de PCA. Anand had weinig zetten nodig om Adams tot een puntendeling te bewegen.

Kamsky en Short verbleven geruime tijd langer aan het bord, maar de jonge Amerikaan kwam geen moment in gevaar. Beide matches stopten bij een ondubbelzinnige 5,5-1,5 eindstand. Anand en Kamsky spelen in het voorjaar van 1995 een match die de uitdager moet opleveren van PCA kampioen Garry Kasparov. Waar die match zal worden gehouden is nog niet bekend.