Weer moordaanslag op Mexicaanse politicus

MEXICO-STAD, 29 SEPT. Voor de tweede keer dit jaar is een hoge functionaris van de regerende Institutionele Revolutionaire Partij (PRI) in Mexico het slachtoffer geworden van een moordaanslag. José Francisco Ruíz Massieu (48), secretaris-generaal van de PRI en in augustus gekozen als parlementariër namens deze partij, werd gisterochtend doodgeschoten in het centrum van Mexico-Stad.

Niet bekend

De verdachte is een ongeveer 30-jarige man die tegenover de autoriteiten zijn naam opgaf als zowel Joel als Héctor Resendis. Hij had Ruíz staan opwachten. Resendis zei tegenover functionarissen dat hij afkomstig is uit de staat Guerrero, waarvan Ruíz Massieu tussen 1987 en 1993 gouverneur is geweest.

Het eerste bulletin van het openbaar ministerie over de aanslag werd op een persconferentie voorgelezen door Mario Ruíz Massieu, plaatsvervangend hoofd van het federale openbaar ministerie en broer van de vermoorde politicus. Twee andere broers van Ruíz Massieu zouden jaren geleden in Guerrero eveneens zijn vermoord.

De aanslag op Ruíz Massieu komt iets meer dan een half jaar na de moord in de noordelijke grensstad Tijuana op Luís Donaldo Colosio, de toenmalige kandidaat van de PRI voor het presidentschap. Toen evenals gisteren ging het om één verdachte die ter plekke kon worden gearresteerd. Desalniettemin zeggen waarnemers dat, net als bij de moord op Colosio, de moordenaar van Ruíz Massieu niet op eigen houtje werkte. Resendis heeft nog geen bekentenis afgelegd. Hoewel de moordenaar van Colosio, de 25-jarige Mario Aburto, heeft bekend, is tot nu toe onduidelijk waarom hij de PRI-kandidaat heeft doodgeschoten.

In Mexico is geschokt en verontwaardigd gereageerd op deze tweede, hooggeprofileerde politieke moord. President Carlos Salinas de Gortari spoedde zich direct na het bekendworden van het nieuws naar het ziekenhuis waar zijn persoonlijke vriend - en de ex-echtgenoot van zijn zuster Angela - lag te sterven. Ook de gekozen president Ernesto Zedillo, die op 1 december het presidentschap van zijn partijgenoot Salinas overneemt, was in het ziekenhuis aanwezig. Hij sprak na afloop van “een daad van agressie tegen alle Mexicanen”. De Mexicaanse beurs reageerde onmiddellijk met een koersdaling van bijna drie procent, maar sloot de dag af met slechts een licht verlies. De centrale Banco de México bracht direct extra geld in omloop om eventuele schokken in het beurssysteem op te vangen en de peso te steunen ten opzichte van de dollar. Ook de aandelen van Mexicaanse fondsen op Wall Street leden gisteren verlies als gevolg van de aanslag.

Niet bekend

In recente verklaringen van een hoge ex-medewerker van het openbaar ministerie werd de beschuldigende vinger uitgestrekt naar de minister van transport, Emilio Gamboa Padrón, die niet duidelijk heeft kunnen verklaren waarom hij één van de naaste medewerksters van het hoofd van het kartel van Matamoros (in het noorden van Mexico aan de grens met de VS) op zijn werkkamer heeft ontvangen. Minder recent zijn verdachtmakingen - onder andere met de Amerikaanse drugsbestrijdingsdienst DEA als bron - aan het adres van de huidige gouverneur van Puebla en oud-minister van binnenlandse zaken, Manuel Bartlett. De moord op Ruíz Massieu zou dan een nieuwe waarschuwing kunnen zijn van de drugsmafia, ditmaal gericht aan ofwel Ruíz's vrienden Salinas en Zedellio (de huidige en komende president) ofwel aan het adres van Ruíz's broer Mario, die onlangs bij het openbaar ministerie met een harde campagne tegen de kartels is begonnen.

Maar ook de richtingenstrijd binnen de PRI speelt in de commentaren naar aanleiding van deze aanslag en die op Colosio een belangrijke rol. PRI-ideoloog Ruíz Massieu zou - evenals Colosio dat was - voorstander zijn van een snelle en ingrijpende hervormingen en democratisering van de PRI. De traditionele haviken, hier dinosaurussen geheten, zouden zich met hand en tand verzetten tegen aanpassingen aan de partij die de afgelopen 65 jaar onafgebroken heeft geregeerd in Mexico en die nog in augustus ruimschoots de verkiezingen voor het presidentschap en voor het parlement won.