VS beveiligen parlement Haïti tijdens debat over amnestie; Lot junta verdeelt Haïtianen

PORT-AU-PRINCE, 29 SEPT. Het Haïtiaanse parlement is gisteren voor het eerst in achttien maanden bijeen gekomen om een amnestie-wet te bespreken voor de Haïtiaanse militaire junta die in 1991 de democratisch gekozen president Jean-Bertrand Aristide heeft verdreven.

Zittingen van het Haïtiaanse parlement zijn steeds verhinderd door de terreur van de Haïtiaanse militaire junta. Het parlementsgebouw werd streng bewaakt door Amerikaanse soldaten. Enkele straten verderop had een vuurgevecht plaats tussen legergezinde milities en aanhangers van Aristide. Een voorbijganger raakte daarbij ernstig gewond.

De Amerikaanse regering is voorstander van amnestie om problemen bij de terugkeer van Aristide na het aftreden van de militaire junta op uiterlijk 15 oktober te voorkomen. Aristide wil daarentegen dat de coupplegers voor hun misdaden worden berecht.

Het Nationale Front voor Verandering en Democratie (FNCD), de partij die Aristide ondersteunt, heeft in de Senaat (17 leden) een krappe meerderheid. Negen andere senatoren zijn van stemming uitgesloten omdat zij gekozen zijn tijdens het militaire bewind. Amerikaanse militairen moesten gisteren verhinderen dat zij het parlementsgebouw betraden. Senator Thomas Eddy Dupiton noemde de Amerikaanse bezetting van het parlementsgebouw een “provocatie”. “Ze kwamen om onze democratische instituties te versterken, nu eisen ze hun dood”, aldus Dupiton. De voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Frantz Robert Monde, zei dat Amerikaanse soldaten alleen buiten het gebouw surveilleerden. In het Huis van Afgevaardigden (83 leden, van wie vier van stemming zijn uitgesloten) heeft de partij van Aristide geen meerderheid. De 54 afgevaardigden en elf senatoren die bij de zitting aanwezig waren, brachten over de amnestie nog geen stem uit.

Veel aanhangers van Aristide willen wel amnestie geven voor het plegen van de coup maar niet voor de oorlogsmisdaden die sinds de machtsovername door de militairen zijn begaan. “We kunnen burgers er niet van weerhouden hun moordenaars te vervolgen”, zei een pro-Aristide afgevaardigde “anders staan we hen toe de wet in eigen hand te nemen”. “Ik ga niet stemmen voor amnestie voor mensen die kinderren verkrachten”, zei Alexandre Medar, de vroegere voorzitter van het Huis van Afgevaardigden.

Anderen volgen meer de lijn van de Amerikaanse regering. “Ik denk dat amnestie een immorele daad is, maar het is een voorwaarde voor de terugkeer van Aristide. Dus we gaan het offer doen”, zei een parlementslid dat in ballingschap leeft in de VS. De inlichtingendienst CIA heeft volgens The New York Times een budget van vijf miljoen dollar om invloed uit te oefenen op het politieke leven in Haïti.

In het akkoord dat de VS twee weken geleden met de militaire junta heeft gesloten, staat dat het parlement tot 15 oktober de tijd heeft zich over de amnestie uit te spreken. Na die datum wordt president Aristide opnieuw geïnstalleerd. De militaire junta wordt door het akkoord niet verplicht het land na de machtsoverdracht te verlaten.

Generaal Raoul Cédras verklaarde gisteren voor de Amerikaanse televisiezender CNN dat hij in het Haïtiaanse parlement weinig vertrouwen had omdat de leden die hun stem mochten uitbrengen “zorgvuldig geselecteerd” waren.

Cédras zei ook dat in het noorden van Haïti anarchie heerstte. Nadat Amerikaanse mariniers afgelopen zaterdag acht Haïtiaanse politiemensen en twee burgers doodschoten in de Noord-Haïtiaanse stad Cap Haïtien, zijn veel Haïtiaanse politiemensen gevlucht. Burgers hebben daarop het gezag in de noord-Haïtiaanse stad Le Borgne overgenomen. Maandagavond zouden in Le Borgne vijf aanhangers van het militaire regime zijn doodgeschoten door Aristide-aanhangers. (Reuter, AFP, AP)