Philips-coupons naar Belgische kluis

Net nu de beurs lankmoedig de anonieme nummerrekening heeft geaccepteerd, wil Philips zich de komende weken ontdoen van de anonieme couponknipper. De aandeelhouder die thuis zijn aandelen bewaart en van tijd tot tijd een couponnetje knipt om bij de bank het Philips-dividend op te halen moet weg, zo vindt Philips. De couponknippers, die samen bijna 850 miljoen gulden aan Philipsaandelen bezitten, krijgen vanaf volgende week tot 25 november de tijd om hun fraaie waardestukken om te ruilen in een giraal afschriftje.

Maar zo makkelijk laten de particuliere beleggers zich niet afschepen. Bij het girale verkeer kijkt immers de boze buitenwereld (lees: de fiscus) mee. De Belgische Generale Bank is te hulp geschoten en heeft een methode gevonden om buiten de beurs om toch te handelen in anonieme stukken. Philips is boos en werkt niet mee.

Couponknippers, zo worden de traditionele aandeelhouders genoemd die nog 'echte' aandelen bezitten, zogeheten Klassieke of K-stukken. Anoniem bergen ze de stukken op in een kluis of tussen het beddegoed. Philips heeft nog 700.000 van deze stukken in omloop. Ze hebben de waarde van 1, 5, 10 of 100 aandelen. Vijf procent van de aandelen Philips is op deze manier in nevelen gehuld. De rest van de aandelen is in handen van institutionele beleggers en particulieren die geen behoefte hebben aan kostbare opslag van hun waardepapieren. Zij hebben liever een afschrift waarop staat wat ze aan aandelen Philips hebben, dan dat ze echt aandelen in bezit hebben.

Voor Philips zijn deze zogenoemde CF-stukken, afgeleid van Centrum voor Fondsenadministratie, ook aantrekkelijk. Goedkoper, sneller en veiliger af te handelen, aldus Philips.

Vandaar dat Eindhoven heeft besloten de couponknippers weg te werken. Maar couponknippers kennen hun rechten. Philips kan de stukken niet de waarde ontnemen, al blijven ze tussen het beddengoed. Zelfs iemand die ver in de volgende eeuw bij oma een K-stuk ontdekt doet, afhankelijk van de dan geldende beurskoers, een gouden greep. Alleen door de dividendstroom kan Philips druk op de couponknippers uitoefenen. Tot vijf jaar na dato is Philips verplicht dividend uit te betalen. In het jaar 2000 is Philips dus van zijn stukken verlost, op wat vergeetachtige mensen na die het dividend overslaan. Die kunnen nog voor een uitloop ver in de volgende eeuw zorgen. Daar moet Philips niets van hebben. Door nu te dreigen in de toekomst kosten aan de omwisseling te verbinden, jut Philips zijn klassieke aandeelhouders op de komende weken stappen te ondernemen nu het ruilen nog gratis is.

Wanneer de beleggers pertinent geen girale stukken willen hebben, kunnen zij zich ook (naar Amerikaans model) onder eigen naam inschrijven in het register van aandeelhouders Philips, in de volksmond 'het Eindhovenregister'. Maar of het met naam en toenaam bekend staan bij Philips het leed van het verlies van anonimiteit voor buitenwereld en fiscus verzacht? Philips geeft toe dat, wanneer de fiscus aan de deur klopt zal worden opengedaan.

Vooral de inwoners van België, of het nu gaat om de Nederlandse fiscale vluchtelingen daar of autochtonen, zijn furieus. In België worden op veel grotere schaal dan in Nederland aandelen klassiek beheerd. Bezuiden de grote rivieren is het wantrouwen tegen overheidsinstanties en controle groter en wenst men geen pottekijkers in de aandelenportefeuille.

De voornaamste bank van België, de Generale Bank, is nu de cliëntèle te hulp geschoten. De Philips-beleggers kunnen hun gewaardeerde anonimiteit behouden door bij de Generale Banken de klassieke stukken in te leveren. Daarvoor in de plaats geeft de Generale Bank de beleggers een certificaat met precies dezelfde rechten als het aandeel Philips. Een aardigheid die is afgekeken van J.P. Morgan in Amerika die al in de jaren twintig begon met de handel van de zogenoemde American Depositary Receipts (ADR's), certificaten van aandelen met als bijzonderheid dat ze buiten de beurs om worden verhandeld.

De gedachte is simpel: met ADR's ontloopt men de streng gereglementeerde aandelenhandel. Sterker nog, voor de uitgifte van de certificaten heeft een bank geen toestemming nodig. Huilende derde is de fiscus die dacht binnenkort vijf procent van het Philips-aandelenkapitaal te kunnen traceren. Maar dat wordt moeilijker dan ooit: het ligt binnenkort in een Belgische kluis.