Gevangenisstraf geëist tegen oud-wethouder

MAASTRICHT, 29 SEPT. Tegen oud-wethouder P. Neus (59) van de gemeente Maastricht is gisteren een voorwaardelijke gevangenisstraf van drie maanden en een boete van 10.000 gulden geëist. Neus heeft volgens het openbaar ministerie van drie bevriende aannemers giften geaccepteerd door met hen af te spreken dat zij hun rekening voor de verbouwing van zijn woning pas zouden sturen op een moment dat hij minder krap bij kas zat. Bovendien had hij zich door twee van de aannemers laten trakteren op een driedaagse reis naar Parijs.

De VVD-wethouder trad begin vorig jaar plotseling af, nadat de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (Fiod) hem had ondervraagd over een verbouwing van zijn keuken en badkamer. De verbouwing stond bij hem noch bij het bedrijf van aannemer S. Tillie in de boeken. Neus verklaarde toen dat hij met de aannemer had afgesproken dat hij de rekening, 25.000 gulden exclusief BTW, later mocht betalen, omdat hij eerst enkele forse belastingaanslagen wilde afwachten. Later bleek dat Neus ook met de loodgieter en de elektrisch installateur dergelijke regelingen had getroffen. In totaal ging het om een bedrag van bijna 42.000 gulden. De zaak kwam aan het licht tijdens het onderzoek naar de handelwijze van een andere Maastrichtse wethouder, J. in de Braekt, die naar verwachting volgend jaar op beschuldiging van corruptie terecht moet staan.

Pas toen er veelvuldig verhalen verschenen in de pers over ambtelijke corruptie in Limburg, stelde aannemer Tillie een schuldbekentenis op waarin Neus beloofde vóór 31 december 1995 de rekening van 25.000 gulden - de kostprijs, schat Tillie - te betalen. “Uit commerciële overwegingen vond ik het niet gepast een wethouder eraan te herinneren dat hij moest langskomen om te tekenen”, heeft de aannemer tijdens het onderzoek verklaard. De loodgieter vond het evenmin gepast een actief incassobeleid tegenover bestuurders te voeren. Beide ondernemers hadden hun vordering op Neus niet geboekt om te voorkomen dat zij de BTW moesten voorschieten.

Neus zei gisteren dat de aannemers hem bij wijze van vriendendienst uitstel van betaling hadden verleend. Loodgieter Hoogenboom, die hij al lang kende en aannemer Tillie, wiens vriendschap opbloeide toen Neus in 1987 wethouder was geworden, kwamen geregeld bij hem thuis of troffen hem bij wedstrijden van MVV. Toen Neus in 1990 zijn gemeente als loco-burgemeester mocht vertegenwoordigen bij de wijnfeesten in het bevriende Franse stadje Eguisheim, voegde hij Tillie en Hoogenboom met hun echtgenotes toe aan de Maastrichtse delegatie. Op kosten van het Franse feestcomité verbleven zij drie dagen in de Elzas.

Ofschoon de wethouder in de Jaguar van Tillie was meegereden, declareerde hij de kilometers bij zijn gemeente om de kosten te verhalen die hij in Eguisheim had moeten maken tijdens een ontmoeting met de honderdtwintig leden van fanfare Wilhelmina: “Hoe gaat dat als je in den vreemde een gezelschap Maastrichtenaren tegenkomt? Dan geef je toch een rondje?”

Een half jaar na het aangename verblijf in de Elzas wilden de aannemers iets terugdoen. Zij namen Neus en zijn vrouw drie dagen mee naar Parijs. De wethouder betaalde zelf het treinkaartje, de verblijfskosten (bijna tienduizend gulden voor het hele gezelschap) waren voor rekening van de twee aannemers. Neus zei in de reisjes niet meer dan uitstapjes van drie bevriende koppels te zien: “Als ik weer wethouder zou worden, zou ik hen weer uitnodigen met me mee te gaan. Als de een de ene keer wat meer betaalt dan de ander, vind ik dat heel normaal. Het is niet onze cultuur om precies op te schrijven wat iedereen uitgeeft en de som daarna door drie te delen.”

Neus ontkende dat hij als wethouder zakelijke contacten had met de aannemers.“Ik kón hen niet eens bevoordelen. Als er gestemd werd over aanbestedingen in het college, mocht ik een van de zes stemmen uitbrengen, meer niet. Tillie is één keer bij me geweest met een andere aannemer om een plan voor de bebouwing van de Hoge Fronten te presenteren. Maar ik had geen aanbestedingen in mijn portefeuille. Ik heb hem toen verwezen naar de wethouder die daarvoor verantwoordelijk was.”

Officier van Justitie E. van der Bijl trok het verhaal van Neus over de uitgestelde betaling in twijfel: “Hij had in die tijd 70.000 gulden op de bank staan. Daar had hij minstens de rekening van de loodgieter of de elektrisch installateur van kunnen betalen. Dat ging toch maar om enkele duizenden guldens.” Bij gebrek aan meer bewijsmateriaal hield zij het niettemin op een renteloze lening. Het rentevoordeel dat Neus zo had genoten, moet volgens haar als een gift worden beschouwd, evenals de reis naar Parijs. “Ambtelijke corruptie is een sluipend proces. Het begint met een etentje en voor je het weet zit je met een ondernemer bij het WK voetbal”, citeerde zij de voorzitter van de Nederlandse vereniging voor rechtsspraak, mr. A.H. van Delden.

Neus ontvangt als ex-wethouder een wachtgeld van zevenduizend gulden bruto per maand. Daarnaast is hij een adviesbureau begonnen, dat onder meer tot doel heeft bedrijven en overheid met elkaar in contact te brengen.

“Een bespottelijke zaak, waarin de verhoudingen volkomen zoek zijn”, reageerde Neus' raadsman, H. Pfeil. “Er is hier in Limburg een sfeer gegroeid waarin contacten tussen bestuurders en het bedrijfsleven bij voorbaat verdacht zijn.” Hij verwees naar de resultaten van een accountantsonderzoek dat op last van de gemeente is ingesteld. Het rapport bracht geen onregelmatigheden aan het licht, maar stelde vast dat de gang van zaken rond aanbestedingen ondoorzichtig was.

Inmiddels heeft Maastricht een nieuw aanbestedingsbeleid, waarin staat dat alle grotere aanbestedingen openbaar dienen te zijn. Van der Bijl citeerde gisteren de directeur van publieke werken die verklaarde dat sinds de invoering van het nieuwe beleid de bedragen waarvoor werken worden aangenomen, 25 tot 30 procent onder de directiebegrotingen liggen.