Een retsina met Cola

In de bergen van Noord-Griekenland is een verschijnsel waar te nemen dat een scherp inzicht biedt in de plooibaarheid van de menselijke soort. Men heeft daar - en ik ken het uit geen enkel ander land - de wonderlijke gewoonte de lokale harswijn (retsina) te verdunnen met Coca Cola. Op elk tafeltje van elk kafeneion in elk dorp staan de flesjes wijn en Cola broederlijk naast elkaar. Met veel zorg wordt de juiste verhouding in het glas geschonken (ongeveer 50 procent van elk), en vervolgens wordt er met volle teugen genoten van de vaalbruine vloeistof die is ontstaan.

Er is hier sprake van wat in antropologische kring wel acquired taste wordt genoemd, een aangeleerde appreciatie. Het merkwaardige is dat juist in deze streken Coca Cola laat moet zijn doorgedrongen, omdat hier de hardnekkigste haarden van communistisch en links verzet waren tijdens de burgeroorlog. In deze bergen sneuvelde zelfs de eerste Amerikaanse militair tijdens de Koude Oorlog. Pas in 1949 konden de Griekse regeringstroepen met veel Amerikaanse steun de laatste bolwerken van de andartes onder de duim krijgen. En dat ging niet bepaald zachtzinnig. Tot in de jaren vijftig was hier sprake van massa-arrestaties, willekeurige opsluitingen en deportaties. Meer dan drieduizend executies zijn bekend, waaronder die van Jehova's Getuigen, 'waarvan het bewezen is dat ze onder communistische invloed staan', zoals de Amerikaanse ambassadeur Grady aan het thuisfront meldde.

Dit is kortom niet bepaald een gebied waar de Coca Cola juichend zal zijn binnengehaald. Het zegt veel over de zonderlinge expansiedrift van het goedje dat het ook hier onmisbaar deel is geworden van de dagelijkse drankvoorziening. Wie niet van Cola houdt, en nog minder van de harsige Griekse retsina, zal allicht menen dat aan het mengsel van beide weinig verloren gaat. En inderdaad valt de cocktail bij de eerste teug niet mee. De smaak lijkt op die van bedorven Dr. Pepper, maar dat smaakte altijd of het bedorven was, dus dat zegt misschien niet veel. Je moet echt manmoedig doordrinken om de Cola-wijn slokje voor slokje te leren waarderen. Na een halve liter weet je niet beter, en na een avond gezelligheid wil je nooit meer anders. Het is koel, verfrissend, tintelend, heeft een rijke afdronk, en het smaakt tegelijkertijd naar eeuwenoude tradities en naar een kosmopolitische voorbode van de eenentwintigste eeuw - het is kortom the best of both worlds.

Het is zeker ook iets om thuis te proberen. Zelf mengde ik een Chablis met Pepsi, maar dat was geen succes: te zoet en te weinig volwassen. Alleen met echte Coca Cola krijg je the real thing. Al veel beter was een Côte du Rhône uit 1985 met Cola Light, maar werkelijk subliem bleek een mengsel van 50 procent Château Decheiver 1989 en 50 procent Cola Classic (deze week gezinsfles in de voordeelaanbieding bij de Torro). Bij iedere slok voelt men dat de grenzen van de menselijke beschaving worden opgerekt. Dit moet de smaak van vooruitgang zijn.