Defensie zegt sanering vervuilde gronden toe

ROTTERDAM, 29 SEPT. Het ministerie van defensie zal voor 1 januari 1997 de bodem die zij heeft verontreinigd, hebben gesaneerd. Dit heeft Defensie de afgelopen maand toegezegd aan het openbaar ministerie.

Begin dit jaar oordeelde de Hoge Raad dat vervolging van Defensie wegens bodemvervuiling niet mogelijk is om staatsrechtelijke redenen. De verontreinigingen zijn veroorzaakt door lekkages van pijpleidingen, die door Defensie worden gebruikt om via een ondergronds netwerk vliegtuigbrandstof te vervoeren.

In een arrest van 25 januari 1994 verwierp de Hoge Raad “dat de Staat zelf voor zijn handelingen strafrechtelijk aansprakelijk kan worden gesteld”. “Voor de handelingen van de Staat zijn ministers en staatssecretarissen in het algemeen verantwoording schuldig aan de Staten-Generaal. Daarnaast kunnen zij in de zaak van ambtsmisdrijven staatsrechtelijk worden vervolgd en berecht”, aldus het oordeel van de Hoge Raad.

Dit betekent dat de Staat op geen enkele wijze door het openbaar ministerie kan worden vervolgd voor het plegen van strafbare feiten, ook niet wanneer zij optreedt als ondernemer. Alleen het parlement kan haar ter verantwoording roepen. Wel kan de officier van justitie overgaan tot afzonderlijke vervolging van verantwoordelijke bewindslieden of ambtenaren. Het openbaar ministerie heeft na de uitspraak van de Hoge Raad besloten de zaken tegen Defensie te seponeren. Het OM sluit echter niet uit personen individueel te vervolgen indien zich opnieuw gevallen van bodemverontreiniging voordoen.

De uitspraak van de Hoge Raad had destijds betrekking op een zaak waarbij uit een opslagtank op vliegbasis Volkel kerosine in de bodem terechtkwam.

In de nu gemaakte afspraken met het openbaar ministerie gaat het om acht gevallen van bodemverontreiniging door lekkende pijpleidingen in onder meer Best, Markelo, Pernis, Poortugaal, Reimerswaal en Wouw. De kosten van de saneringsoperatie zijn begroot op tien miljoen gulden en komen geheel voor rekening van Defensie.

Het pijpleidingensysteem maakt onderdeel uit van een Europees netwerk van pijpleidingen dat in de jaren vijftig door de NAVO werd aangelegd met als doel in oorlogstijd het transport van kerosine veilig te stellen.