VS en N-Korea nog niet eens

GENÈVE, 28 SEPT. Delegaties van de Verenigde Staten en Noord-Korea zijn het na zes dagen van besprekingen in Genève nog steeds niet eens geworden over de omschakeling van het Noordkoreaanse nucleaire programma. De twee delegatieleiders, de Amerikaanse onderminister Robert Gallucci en zijn Noordkoreaanse ambtgenoot Kang Sok Ju, wilden vandaag niets zeggen over de voortgang, maar diplomaten toonden zich pessimistisch.

De jongste ronde van besprekingen, die vrijdag begon, is een voortzetting van het overleg dat op 13 augustus werd onderbroken na het bereiken van een principe-akkoord. Noord-Korea stemde er toen mee in zijn oude grafiet-centrales te ontmantelen en deze te vervangen door (Westerse) lichtwater-centrales. Uit het laatste type centrale is het voor de Noordkoreanen vrijwel onmogelijk plutonium te winnen. De Verenigde Staten en het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) verdenken Noord-Korea er al jaren van bezig te zijn met plutonium kernwapens te maken.

Sinds het akkoord uit augustus is het standpunt van Noord-Korea weer verhard; de inspectie van een aantal belangrijke nucleaire installaties, waarover nu zou worden onderhandeld is onbespreekbaar geworden voor de Noordkoreanen. Amerikaanse waarnemers vermoeden dat een deel van het Noordkoreaanse leiderschap van mening is dat aan de VS zes weken geleden teveel concessies zijn gedaan.

Dit wordt afgeleid uit een verklaring van het Noordkoreaanse leger van gisteren waarin de weigering van de inspecties is vervat. Het is zeer ongebruikelijk dat het Noordkoreanse leger zelf een dergelijke verklaring publiceert. Het legercommuniqué is opgesteld in zeer harde bewoordingen: “Achter een gordijn van besprekingen hebben de VS steeds geloerd op een kans de DPRK (Noord-Korea) te verzwelgen... het is een gebruikelijke methode van oorlogszuchtige elementen om een handdruk te geven, terwijl ze een dolk onder hun mantel verbergen.”

Zuid-Korea en zijn bondgenoot de VS hebben eerder gezegd dat de militaire oefening in Zuid-Korea, Team Spirit, die begin dit jaar werd opgeschort, dit najaar alsnog zal worden gehouden als Noord-Korea niet instemt met inspecties van al zijn nucleaire installaties door het IAEA. Het Noordkoreaanse leger verwerpt deze eis en zegt in zijn verklaring dat er in feite geen sprake is van een dialoog met de VS, om er dreigend aan toe te voegen: “De missie van het Volksleger is om het socialistische moederland te beschermen met geweren, niet met woorden.”

Een complicerende factor is dat zelfs voor de best geïnformeerde waarnemers nog altijd moeilijk te bepalen valt wie de macht heeft in Noord-Korea na de dood van de 'Grote Leider', Kim Il Sung, op 8 juli. Zijn zoon Kim Jong Il is nog niet officieel benoemd tot zijn opvolger. (AP, Reuter, AFP)