Melkert vindt een algemene loongolf 'desastreus'

DEN HAAG, 28 SEPT. Minister Melkert van sociale zaken en werkgelegenheid vindt een algemene loongolf “desastreus”. De minister zegt dit in reactie op het pleidooi dat de nieuwe hoogleraar dr. A. Kleinknecht van de Vrije Universiteit in Amsterdam eerder deze week hield voor reële loonsverhogingen van 3 tot 6 procent per jaar.

Melkert maakt onderscheid tussen sectoren. Met name voor de van buitenlandse concurrentie afgeschermde sectoren (dienstverlening, horeca) zou een loongolf negatieve werkgelegenheidseffecten hebben. Volgens Melkert kan men de economie niet, zoals Kleinknecht doet, als een “eenheidsworst” benaderen. Voor sectoren waar loonsverhogingen in discussie zijn, suggereert de minister een alternatief. “Het instrument van de winstafhankelijke beloning kan daar worden ingezet”. Melkert sluit daarmee aan bij ideeën die leven bij het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond (NCW). Op termijn moet volgens het NCW 10 procent van het loon “meeademen” met het bedrijfsresultaat.

Melkert wijst er op dat “juist loonmatiging meer ruimte schept voor investeringen en innovatie”. Hij beaamt dat de lonen in Duitsland “sinds 1983 inderdaad sterker zijn gestegen dan hier”, maar daar staat volgens de minister tegenover dat het aantal banen hier sneller is toegenomen. Het bruto binnenlands produkt per uur - een graadmeter voor de produktiviteit - is in Nederland erg hoog. Melkert maakt daaruit op dat het met het innovatief vermogen van het Nederlandse bedrijfsleven nog niet zo slecht is gesteld.

Het Verbond van Nederlandse Ondernemingen (VNO) onderschrijft de kritiek van Melkert. “Een loongolf betekent de doodsklap voor grote delen van de Nederlandse economie”, zegt secretaris economische zaken R. Tjeerdsma. “Er zal als gevolg daarvan een groter beroep gedaan worden op sociale zekerheidsregelingen, terwijl de overheid die uitgaven juist wil terugdringen”. Volgens Tjeerdsma moeten bedrijven niet kapot worden gemaakt, maar juist worden gestimuleerd.

“We moeten streven naar meer innovatie in het bedrijfsleven”, beaamt C. Breedveld, secretaris economische zaken bij het NCW. “Dat doe je niet door iedereen die minder produktief is eruit te gooien.” Breedveld wijst erop dat ook veel innovatieve bedrijven, zoals Philips, Océ-Van der Grinten, Stork, Fokker en Hoogovens verzoeken om loonmatiging.

Voorzitter J. Stekelenburg van de vakcentrale FNV feliciteert de Vrije Universiteit met de komst van Kleinknecht, die hij aanduidt als “de transfer van de eeuw”. “Op deze manier kunnen ze studenten klaarstomen om de Nederlandse economie naar de donder te helpen”, aldus Stekelenburg. Ook volgens de FNV-voorzitter moet er meer aan innovatie worden gedaan, maar een loongolf is daar volgens hem “niet het beste middel” voor.