Kritiek vrouwenorganisatie op koers van nieuwe kabinet

DEN HAAG, 28 SEPT. De koers die het paarse kabinet heeft ingezet komt vrouwen vooralsnog niet ten goede. Na de samenstelling van het kabinet met negen vrouwen op minister- en staatssecretarisposten, leek vernieuwend emancipatiebeleid onomkeerbaar, maar in de begroting 1995 is daarvan nog niet veel zichtbaar.

Dit concludeert het vrouwenadviesbureau voor het overheidsbeleid Arachne in een analyse van de begrotingen van tien departementen. De analyse werd gisteren aangeboden aan minister Melkert (sociale zaken en werkgelegenheid) die het emancipatiebeleid onder zijn hoede heeft genomen. Toch wil Arachne het kabinet voorlopig “het voordeel van de twijfel” geven.

Het begon goed met al die vrouwen in de regering, stelt Arachne. Maar toen in het concept-regeerakkoord geen woord was gewijd aan emancipatiebeleid, begon men al enigszins te twijfelen. In het definitieve regeerakkoord werd de paragraaf, naar verluidt op aandringen van de vrouwelijke politici, alsnog toegevoegd. Daarin staat dat het beleid van de overheid een “geïntegreerde aanpak van werkgelegenheid en zorg, sociale zekerheid en fiscale wetgeving vergt”. In de paragraaf wordt gehamerd op keuzevrijheid in de samenleving en op verruiming van kinderopvang. Maar, zo stelt Arachne, er worden geen “interessante beleidsvoornemens” gepresenteerd.

Ook in de begrotingen van de verschillende ministeries vindt het vrouwenadviesbureau weinig emancipatorisch terug. Ontwikkelingssamenwerking bijvoorbeeld neemt vrouweninitiatieven (zoals voorlichtingsprojecten en de Womens World bank) niet over in haar algemene beleid, waardoor het vrouwennetwerk het steeds zelf moet blijven coördineren en financieren. Daarnaast wordt de toezegging om in alle begrotingen jaarlijks te rapporteren over de voortgang van het emancipatiebeleid nauwelijks nagekomen. Het adviesbureau stelt voor dat minister Melkert als minister van emancipatiezaken daarin wellicht een meer coördinerende rol kan spelen.

De vrouwelijke minister en staatssecretaris op Justitie geven wel “een vleugje vrouwelijkheid” aan het departement, maar het beleid van justitie wordt tegen de zin van Arachne nog altijd “sekseneutraal” geformuleerd. In de begroting wordt geen onderscheid gemaakt tussen bijvoorbeeld mannelijke en vrouwelijke delinquenten, verslaafden, slachtoffers of verkrachters. Volgens het vrouwenadviesbureau wordt hiermee ten onrechte voorbijgegaan aan het feit dat de “rollen van mannen en vrouwen verschillen”. Ook het onderwerp 'seksueel geweld' is geheel van de politieke agenda verdwenen, stelt de analyse, terwijl uit geen enkel onderzoek is gebleken dat dit geweld is afgenomen.

Ook als het gaat om binnenlandse zaken onttrekt de overheid zich aan haar voorbeeldfunctie, vindt Arachne. De kritiek luidt: nog steeds niet genoeg vrouwen in politieke en bestuurlijke functies en veel te weinig vrouwen in hogere functies. De databank met een bestand van deskundige vrouwen, die Binnenlandse Zaken samen met de ministeries van sociale zaken en van volksgezondheid heeft opgericht, zal pas volgend jaar in gebruik worden genomen.

Overigens juicht Arachne de werkgelegenheid bevorderende maatregelen van het kabinet toe, maar jammer genoeg valt uit de begrotingen “niet altijd af te lezen of vrouwen iets opschieten met de verschillende werkgelegenheidsmaatregelen”. Het bevoordelen van uitkeringsgerechtigden kan namelijk weer nadelig zijn voor vrouwen, aldus het vrouwenadviesbureau.