Honderd opvarenden gered; Veerboot zinkt in Oostzee: 800 doden

ROTTERDAM, 28 SEPT. Een veerboot uit Estland die met 963 opvarenden onderweg was van de Estse hoofdstad Tallinn naar de Zweedse hoofdstad Stockholm is de afgelopen nacht voor de kust van Finland gezonken. Zo'n honderd opvarenden werden gered. Vermoedelijk zijn meer dan achthonderd mensen om het leven gekomen.

Het schip, de Estonia, voorheen de Viking Sally, was gisteravond uit de haven van Tallinn vertrokken en had vanmorgen om tien uur in Stockholm moeten arriveren. In het betrokken zeegebied, ruim dertig kilometer uit de kust voor het eiland Utö, waaide het hard en er waren golven van zes meter hoogte, maar van echt zwaar weer was geen sprake, aldus meteorologische diensten in het gebied. Pas na de ramp wakkerde de wind verder aan.

Kort na middernacht zond het schip een noodsignaal uit, waarna het volgens sommige berichten binnen vijf minuten zou zijn gezonken. Andere berichten spreken van dertig minuten en meer. Vijf schepen die in de buurt waren en twee helikopters konden direct hulp bieden. Binnen enkele uren waren tien schepen en enkele tientallen Finse, Zweedse en Estse helikopters ter plaatse. Zij haalden ongeveer honderd mensen uit het water. De reddingsdiensten verwachten geen overlevenden meer te kunnen bergen. Op de plaats van de ramp dreven nog tal van reddingsvlotten en zwemvesten die systematisch werden gecontroleerd. De slachtoffers zijn overgebracht naar ziekenhuizen in Stockholm, Turku en enkele andere plaatsen in Finland.

Een Nederlandse vrachtwagenchauffeur, Ton de Clerk, wordt vermist. Hij was onderweg voor een onderneming in Bleiswijk.

Volgens een andere Nederlandse chauffeur, Stephan Duijndam (21), die tot de overlevenden behoort, waren ondanks de zware storm de vrachtwagens onderin de Estonia niet met kettingen vastgezet. Hij verklaarde dit vanmiddag in een ziekenhuis in het Finse Mariehamn voor de AVRO-radio. “Toen we aan boord gingen heb ik tegenover de bemanning nog een opmerking gemaakt over dat niet vastzetten. Maar die opmerking werd weggewuifd: niet nodig. Als zo'n zaakje dan in een dergelijke storm gaat schuiven, dan hou je het niet”, aldus Duijndam, die met onderkoelingsverschijnselen in het ziekenhuis kwam. Op het schip heeft hij bij een val uit zijn bed “wat builen en schrammen” opgelopen. Zijn ouders zouden vandaag naar Finland vertrekken.

Vrachtwagenchauffeur Duijndam, die wekelijks op Tallin rijdt voor het bedrijf Rotrade in Katwijk, sliep al toen de Estonia na middernacht in moeilijkheden kwam. Zijn relaas van de eerste minuten: “Ik werd met een harde klap van tweehoog uit mijn bed gesmeten. Het kostte een minuutje om weer bij mijn positieven te raken, toen ben ik de gang op gegaan. Er was geen tijd om me aan te kleden. Overal schreeuwende en huilende mensen. Het schip hing toen al behoorlijk scheef, dat maakte het lopen vreselijk moeilijk”.

Pag.5: 'Toen kwam de helikopter'

Het lukte hem uiteindelijk in het gedrang aan dek te komen en een zwemvest om te doen. Daarna wachtte hij af wat er zou gebeuren. “Het schip zakte steeds verder weg. Plotseling werd ik door een hoge golf meegenomen en toen ik na een tijdje weer boven kwam, zag ik enkele meters bij me vandaan een boot op zijn kop liggen. Daar ben ik naar toe gezwommen en heb me vastgeklampt”, aldus de Katwijker chauffeur. Samen met een Zweedse drenkeling heeft hij ruim twee uur in het koude water gelegen. “Ik raakte al even weg toen de Zweed me wakker maakte. Gelukkig had ik me goed vast. Kort daarna kwam de helikopter”.

Aan boord van de veerboot waren 775 passagiers en 188, merendeels Estse, bemanningsleden. Onder de passagiers bevonden zich 444 Zweden, 142 Esten en verder Noren, Finnen, Letten, Duitsers en Russen en waarschijnlijk twee Nederlanders, van wie één gered is, terwijl de andere nog wordt vermist.

Over de oorzaak van de ramp bestond vanmorgen nog volledige onduidelijkheid. Volgens sommige berichten zou de lading aan boord zijn gaan schuiven door de hoge golven. Aan boord bevonden zich, volgens opgaven uit Tallinn, 75 vrachtwagens en twee personenauto's. Het schip had een maximale capaciteit van 460 voertuigen en 2.000 passagiers. Volgens een bemanningslid dat de ramp overleefde zou een van de laaddeuren niet goed gesloten zijn geweest. Voor de Zweedse televisie zei hij vanmorgen dat door de opening water naar binnen was gestroomd, waarna het schip zou zijn gaan gekapseisd.

Andres Berg, woordvoerder van de maatschappij die voor de helft eigenaar is van Estline, zei vanmorgen dat het weer onmogelijk de oorzaak van de ramp kon zijn, aangezien het schip al veertien jaar op deze lijn voer en vaak onder veel zwaardere omstandigheden. Berichten van de woordvoerder van de haven van Tallinn als zouden de twee motoren van het schip zijn uitgevallen waarna het schip zou zijn gekapseisd, werden door hem ook een onvoldoende verklaring genoemd. “Het feit dat de motoren uitvallen, leidt er niet toe dat een schip kapseist. De belangrijkste vraag is nu waardoor de motoren zijn uitgevallen”, aldus Berg.

De Estse president, Lennart Meri, kondigde vanmorgen een dag van nationale rouw af. “De mensen zijn verslagen, de vlaggen hangen half stok en velen hebben zwarte banden”, aldus een ooggetuige in Tallinn. De regeringen van Estland en Finland kwamen in spoedzitting bijeen. De Estonia mat ruim 15.000 ton, werd in 1980 gebouwd in het Duitse Papenburg en was gezamenlijk eigendom van de Estse staat en de Zweedse onderneming Nordström och Thulin BV.