Turkije trekt ten strijde tegen alle bijgeloof

ANKARA, 27 SEPT. Een mes onder het kussen van een pasgeboren baby bevordert zijn verstandelijke vermogens, door vrouwen geslachte dieren behoor je niet te eten, het verbergen van de navelstreng in een moskee maakt van de baby in kwestie een beroemde geleerde en het is niet geoorloofd om tussen het suiker- en het slachtfeest in te trouwen.

Het Turkse directoraat voor godsdienstzaken heeft de oorlog verklaard aan al dergelijke zaken die naar bijgeloof rieken. De islamitische rechtsgeleerden (mufti's) van de verschillende districten in het land werd zes maanden geleden opgedragen een inventarisatie te maken van de vormen van volksgeloof in hun regio. De lijst is vervolgens voorgelegd aan een commissie van deskundigen, die de 60 miljoen Turken nu met een voorlichtingsboekje hoopt te verlossen van deze hersenspinsels.

Mehmet Nuri, hoofd van het directoraat voor godsdienstzaken, meent dat bijgeloof de samenleving achterlijk houdt. Volgens hem zijn het de christenen en de joden die eeuwen geleden deze zogenaamde traditionele wijsheden onder de moslims hebben verspreid. En het feit dat hun uitspraken voor die van de profeet Mohammed werden gehouden, maakte dat het volk er grote waarde aan hechtte, en nog steeds hecht. Zo berichtte de liberale Milliyet (nationaliteit) dat in enkele dorpen aan de Zwarte Zee de voorhuid van besneden jongetjes aan vrouwen te eten wordt gegeven om hen zo van hun onvruchtbaarheid af te helpen. De plaatselijke mufti sprak er schande van dat de wanhoop en naïveteit van de dorpsvrouwen in naam van de islam wordt misbruikt, maar ondertussen heeft deze praktijk al tien jaar lang plaats.

De strijd van het directoraat voor godsdienstzaken tegen het bijgeloof past in het streven van de geestelijke autoriteiten in het seculiere Turkije om de islam te moderniseren. Zo wordt - in samenwerking met islam-deskundigen uit het buitenland - gewerkt aan een herinterpretatie van de Koran. “Om de waarde van het heilige boek ten volle te kunnen benutten”, aldus Yilmaz, “moeten we in het licht van de moderne technologische ontwikkelingen de inhoud ervan opnieuw uitleggen en verklaren.”

Het project is tevens een oorlogsverklaring aan het adres van de fundamentalistische Welvaartspartij, die bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart een kleine 20 procent van de stemmen won. Hoewel de partij zich presenteert als de stem van de massa met religieuze sympathieën, twijfelt niemand in Turkije eraan dat het uiteindelijk doel de invoering van de shari'a, de islamitische wet, is.