Clinton heft deel sancties Haïti op

WASHINGTON/PORT-AU-PRINCE, 27 SEPT. De Amerikaanse president, Clinton, heeft gisteren aangekondigd dat een deel van de sancties tegen Haïti zal worden opgeheven. Hij deed dit in zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Clinton, die sprak van een “moment van kans op democratie”, zei dat het embargo op reisverkeer en handel met Haïti wordt opgeheven, maar dat de sancties die de militaire leiders van Haïti direct treffen, zoals de bevriezing van banktegoeden, overeind blijven.

Clinton zei dat de nu ingetrokken sancties niet meer nodig zijn omdat de aanwezigheid van Amerikaanse troepen op Haïti voldoende garantie biedt voor de uitvoering van het Amerikaans- Haïtiaanse vredesakkoord. Volgens dat akkoord, waarmee tien dagen geleden op het nippertje een militaire confrontatie met het Haïtiaanse leger werd voorkomen, moeten de Haïtiaanse coupplegers uiterlijk op 15 oktober afstand doen van de macht.

De sancties die de Verenigde Naties tegen Haïti hebben getroffen blijven wel van kracht. De Veiligheidsraad van de VN heeft vorige week besloten dat die pas worden opgeheven als de Haïtiaanse militaire junta zich heeft teruggetrokken en de democratisch gekozen president in ballingschap, Jean Bertrand Aristide, weer is geïnstalleerd. De Amerikaanse ambassadeur bij de VN, Madeleine Albright, zei gisteren dat door handhaving van de VN-sancties extra druk wordt uitgeoefend op de militaire leiders om de macht uit handen te geven.

Vanaf vandaag gaat het Amerikaanse leger in Haïti geld geven aan Haïtiaanse burgers in ruil voor de inlevering van wapens. Voor handwapens, semi-automatische wapens, explosieven en zware machinepistolen worden bedragen van vijftig tot driehonderd dollar betaald.

De Amerikaanse minister van defensie, William Perry, heeft gisteren gezegd dat de Amerikaanse troepen weer geweld zullen gebruiken als dat nodig is voor zelfverdediging of bescherming van burgers tegen Haïtiaanse militairen. Zaterdag werden in Cap Haïtien tien Haïtianen doodgeschoten door Amerikaanse mariniers. Het Amerikaanse leger heeft de aanvankelijke officiële versie als zouden de Haïtiaanse politiemensen eerst geschoten hebben, ingetrokken.

Pag.5: Aanhangers van Aristide nemen stad Le Borgne in

Een Amerikaanse luitenant vuurde het eerste schot nadat een Haïtiaanse politieman een beweging had gemaakt met zijn Uzi-geweer, aldus de bevelhebber van de Amerikaanse mariniers, Tom Jones.

Niet bekend

In Cap Haïtien zijn na de schietpartij de meeste Haïtiaanse soldaten, 'attachés' en politiemensen gevlucht of ondergedoken. Volgens legerwoordvoerder Antoine zijn de Amerikaanse mariniers nu nog de enige autoriteit in Cap Haïtien.

De Amerikaanse militaire politie-eenheden die naar Haïti zijn overgebracht voor de bescherming van volgelingen van Aristide hebben gisteren hun intrek genomen bij lokale politiestations van Port-au-Prince. De Amerikaanse militairen werden begroet door een juichende Haïtiaanse menigte. Ook het beruchte politie-district in Port-au-Prince van waaruit drie jaar geleden de coup tegen Aristide werd voorbereid, is onder controle van Amerikaanse militairen gesteld.

Het Amerikaanse congres bereidt een resolutie voor die de einddatum moet vaststellen voor de Amerikaanse aanwezigheid in Haïti. De Amerikaanse minister van defensie William Perry is tegen de vaststelling van een einddatum.

Gistermiddag zijn in Haïti de eerste Haïtiaanse vluchtelingen, ondergebracht op de Amerikaanse militaire basis Guantánamo op Cuba, naar Haïti teruggekeerd. De 221 Haïtiaande vrijwilligers werden bij aankomst op een schip van de Amerikaanse kustwacht in de haven van Port-au-Prince, opgewacht door de Amerikaanse ambassadeur William Swing. De vluchtelingen kregen veertig dollar en werden afgezet op een busstation.

De VS hebben gezegd garant te zullen staan voor de veiligheid van Haïtiaanse parlementsleden die woensdag samen moeten komen in Port-au-Prince om de amnestie-wet voor de militaire junta te bespreken. Aristide heeft de parlementsleden die grotendeels in het buitenland verblijven, daartoe opgeroepen.

De niet erkende Haïtiaanse president Emile Jonassaint heeft in een tegen-actie de parlementsleden gevraagd pas volgende week bijeen te komen. Volgens woordvoerder Schrager worden tien afgevaardigden en een senator die naar de VS gevlucht zijn, vandaag onder Amerikaanse bescherming naar Haïti overgevlogen. Over de amnestie moet voor de machtsoverdracht op 15 oktober worden besloten. (Reuter, AP, AFP)