Bosnië laat eis snelle opheffing embargo vallen

NEW YORK/SARAJEVO, 27 SEPT. De Bosnische regering wil dat de Veiligheidsraad stemt voor opheffing van het internationale wapenembargo tegen de moslims, maar is bereid te accepteren dat dit besluit pas over vier tot zes maanden van kracht wordt.

Dat compromisvoorstel, gisteren in New York bekendgemaakt door de Bosnische ambassadeur bij de VN, Sacirbey, wordt vandaag in een toespraak tot de Algemene Vergadering van de VN toegelicht door de Bosnische president, Alija Izetbegovic. Met het voorstel hoopt Izetbegovic een eind te maken aan een conflict dat de leden van de internationale contactgroep steeds meer verdeelt. Bovendien hoopt hij een eventueel veto in de Veiligheidsraad te verhinderen.

De Bosnische moslims hebben vanaf het begin van de oorlog in Bosnië gepleit voor opheffing van het wapenembargo, met het argument dat ze in staat moeten worden gesteld zich te verdedigen tegen de Bosnische Serviërs. De afgelopen maanden hebben ze daarbij de steun gekregen van de Amerikaanse regering, die van plan is vanaf 15 oktober voor de opheffing van het embargo te ijveren als de Bosnische Serviërs op die dag het vredesplan voor Bosnië nog niet hebben aanvaard.

De overige leden van de contactgroep, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Rusland, zijn tegen de opheffing van het wapenembargo. Zij voeren aan dat dit alleen maar tot escalatie van de strijd kan leiden en dat het per definitie het eind wordt van de rol die de VN-vredesmacht UNPROFOR in Bosnië speelt.

Volgens Sacirbey zou de Veiligheidsraad een resolutie moeten aannemen waarin het wapenembargo wordt opgeheven, maar waarin wordt bepaald dat de maatregel pas op een later tijdstip van kracht wordt. Gisteren meldde Le Monde al dat de moslims op een compromis inzake het wapenembargo uit waren, onder andere uit angst dat de Serviërs direct de aanval zouden openen op de drie moslim-enclaves in het oosten van Bosnië, Zepa, Srebrenica en Gorazde.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, bevestigde gisteravond voor de televisie dat de Amerikaanse plannen tot opheffing van het wapenembargo voor zeker een half jaar hebben uitgesteld. Christopher heeft in New York al met zijn Britse collega Douglas Hurd en zijn Franse collega Alain Juppé onderhandeld over een nieuwe termijn voor opheffing. President Clinton bespreekt de kwestie vandaag met zijn Russische ambtgenoot Jeltsin.

Het Amerikaanse Congres heeft Clinton per resolutie opgedragen bij de Veiligheidsraad opheffing van het embargo tegen de Bosnische moslims voor te stellen. Bij een negatief besluit van de Veiligheidsraad zouden de VS eenzijdig het embargo moeten opheffen.

De regering-Clinton heeft met de opdracht van het Congres in de maag gezeten. Functionarissen hielden altijd vol dat zij de resolutie zouden uitvoeren en dat de Veiligheidsraad tot een resolutie zou komen. Toch werd er tegelijkertijd in het geheim onderhandeld met senatoren over uitstel van de opheffing. Het compromisvoorstel brengt Amerika uit een pijnlijke situatie, ook al wordt het misschien niet aangenomen door de Veiligheidsraad. Vorig jaar leed Clinton een grote nederlaag toen Christopher onverrichterzake uit West-Europa terugkwam, na te hebben voorgesteld het embargo op te heffen.