Van Damme, het ministerie en het CDA

Het succes kent vele vaders, de mislukking is ook in de Haagse politiek een weeskind. De Nederlandse regering zegt “alles” te hebben gedaan om de executie van de ter dood veroordeelde Van Damme te voorkomen. De Tweede Kamer steunde op de achtergrond de silent diplomacy van het kabinet, maar er waren geluiden in diverse toonhoogtes. PvdA-Kamerlid Maarten van Traa nam tegenover Singapore een dreigende houding aan, VVD-Kamerlid Frans Weisglas juist een verzoenende en zijn D66-collega, Bob van den Bos, bleef trouw in het kielzog van minister Van Mierlo. Van CDA-Kamerlid Jaap de Hoop Scheffer viel echter amper iets te vernemen. Er is een reden: CDA-gevoeligheden binnen de lobby om de ophanging van afgelopen vrijdag te voorkomen.

Vorig jaar verzocht De Hoop Scheffer, die zelf ooit op het ministerie van buitenlandse zaken werkte, de honorair-consul van Singapore, partijgenoot en lid van het Europarlement Jimmy Janssen van Raay, te bemiddelen. Janssen van Raay adviseerde Buitenlandse Zaken om, op rekening van de staat, een Nederlandse advocaat naar Singapore te sturen. Hij zou de advocaat van Van Damme in Singapore moeten steunen. Het ministerie wees het verzoek november vorig jaar af omdat dit te duur was.

Toenmalig minister Kooijmans (CDA) wilde dit verzoek honoreren, als tegenstander van de doodstraf wilde hij alles doen. Maar de secretaris-generaal van het ministerie, D.J. van den Berg, voelde er niets voor en blokkeerde het. De ambtelijke top vond dat de zaak-Van Damme niet te hoog moest worden opgenomen. “Van Damme kon de ambtelijke top niets schelen”, zo heet het in diplomatieke kring. Kooijmans, de minister, werd dus gepasseerd door zijn staf. Verbitterd schreef Janssen van Raay een boze brief naar het ministerie met de tekst: “Van den Berg heeft een muis gebaard”. Hij vond het onbegrijpelijk: op een ministerie behoort de minister de baas te zijn, op Buitenlandse Zaken is het andersom.

De Hoop Scheffer zegt zich van zijn eigen bemiddelingsverzoek en de afloop “niets” te herinneren. Hij heeft er reden toe. In CDA-kring wordt de tweestrijd tussen Kooijmans en de staf “pijnlijk” genoemd. Van Mierlo moet het Nederlandse beleid inzake Van Damme in de Kamer verdedigen; jammer dat Kooijmans er niet staat. (DJE)