Frankrijk: Niet oneens met defilé

Een meerderheid van de Fransen kon wel leven met de aanwezigheid van 192 Duitse soldaten bij het jaarlijkse defilé op de Champs Elysées ter gelegenheid van de Nationale Feestdag op 14 juli. Maar niet iedereen was blij met het solo-initiatief van president Mitterrand jegens Duitsland, dat op 6 juni zo zichtbaar ontbrak bij de herdenking van 50 jaar D-Day.

Helemaal voor de hand liggend was het idee niet: vier jaar lang, van 14 juni 1940 tot 25 augustus 1944, oefende de Wehrmacht dagelijks op de mooiste boulevard van Parijs in defilé met fanfare.

Op de dag zelf deze zomer hebben zich geen pijnlijke demonstraties van afkeer voorgedaan. Dat wil niet zeggen dat de geste van goed nabuurschap rimpelloos is verlopen. Spandoeken tegen het Eurokorps, waar Fransen, Duitsers, Belgen, Luxemburgers en Spanjaarden in meedoen. Verbijstering bij oud-verzetsmensen en communisten: “Schokkend, een belediging van al diegenen die hebben gestreden voor een vrij Frankrijk.”

Terwijl premier Balladur nog verklaarde dat hij “het er niet mee oneens” was, “al was het niet mijn idee”, liet zijn belangrijke minister van binnenlandse zaken, Charles Pasqua, een ander geluid horen. Als jongeman nam hij al deel aan het verzet. Zonder daar naar te verwijzen noemde hij Mitterrands uitnodiging, gedaan tijdens diens topontmoeting met Kohl in Mulhouse (31 mei), “geen slecht idee, maar de datum is verkeerd, want wij herdenken dit jaar de vijftigste verjaardag van de bevrijding”. Volgens Pasqua was de regering voor een voldongen feit geplaatst.

Oud-president Giscard d'Estaing kon zijn tranen nauwelijks bedwingen toen hem op de televisie werd gevraagd wat hij van het gebaar van verzoening vond. Hij bracht er net uit dat hij zich afvroeg of het “opportuun” was. In twee opiniepeilingen vond 58, respectievelijk 66 procent van de Fransen het een goed idee, 81 procent achtte de Frans-Duitse relaties 'uitstekend' of 'goed', tegen 16 procent 'matig' of 'slecht'.