Extreem-rechts herdenkt in alle vroegte 'Slach by Warns'

WARNS, 26 SEPT. De herdenking van de Slach by Warns moest zaterdag een echte feestdag worden. Precies 649 jaar geleden verjoegen Friese boeren en krijgers op het Roode Klif aan de Ijsselmeerkust de Hollandse edelen onder het motto “Leaver dea as slaef” (liever dood dan slaaf). Maar tot afschuw van de organisatie hielden dertig rechts-extremisten dit jaar hun eigen herdenking.

Aanhangers van de Vlaamse beweging Voorpost en CP'86-leden ondersteunen de “Friese nationale vrijheidsstrijd” en woonden de afgelopen twee jaar de officiële plechtigheid bij. Ditmaal probeerde de Friese beweging, die ijvert voor het behoud van Friese taal en cultuur, dat te verhinderen. Een actiegroep plakte vrijdagnacht in de hele provincie 2000 felgele posters met de tekst “Leaver dea as rassist” (liever dood dan racist).

Toch hadden dertig rechts-extremisten zaterdagmorgen vroeg onder leiding van CP'86-lid Douwe van der Bos een bijeenkomst georganiseerd bij de herdenkingskei op het Reakliff. De vlaggen bleven opgerold, en de geplande liederen werden niet gezongen. Er werden alleen foto's genomen bij de zwerfkei. Na een kwartier keerde de groep huiswaarts.

Die plechtigheid vormde een doorn in het oog van de Stichting Slach by Warns, organisator van de herdenking en tevens eigenaar van het Roode Klif. Met ingehouden woede sprak secretaris Jurjen van der Weg zaterdagmiddag in het zaaltje De Kaap in Stavoren over “een ideologische blunder van de burgemeester”. Volgend jaar, zo kondigde hij aan, zal een eigen ordedienst van de Stichting het monument de hele nacht voorafgaand aan de herdenking bewaken.

In De Kaap waren naar schatting 150 Friezen bijeen voor een forum “Hoe keren wij het opkomend rechts-extremisme? Voorzitter L. Westra van de Friese beweging zette daar spontaan een handtekeningenactie op tegen de handelswijze van burgemeester G. de Vries-Hommes van Nijefurd. Alle aanwezigen ondertekenden de petitie “Wy fiele us bedondere” (wij voelen ons bedonderd). Volgens Westra waren er duidelijke afspraken zijn gemaakt met de burgemeester om extreem-rechts buiten de deur te houden.

De burgemeester zegt dat het groepje Voorpost-aanhangers 's morgens onder politiebegeleiding over de openbare weg naar het monument is gewandeld. “En dat kan ik niemand verbieden, hoe vervelend ik dat ook vind. Wel was hen verboden hun programma uit te voeren.”