Een huis uit de tijd van Swiebertje

Amsterdam hecht aan tradities. Onlangs kreeg Herengracht 502 een nieuwe bewoner; Van Thijn maakte plaats voor Patijn. Twee verdiepingen van deze Amsterdamse ambtswoning zijn uitgeruimd voor representatieve doeleinden, de eerste burger van de stad bewoont de resterende etage.

Maar Amsterdam is een uitzondering: ambswoningen zijn tegenwoordig een zeldzaamheid. Burgemeester Thomassen van Rotterdam verruilde in 1965 de Hoflaan 38 voor een huis aan de Ringvaart, in de jaren zeventig werd besloten aan het instituut ambtswoning een eind te maken. Burgemeester Peper ervaart dat nu als een gemis. Begin deze maand lekte uit dat Peper en zijn partner Neelie Kroes hun oog hebben laten vallen op een villa van de architecten Brinkman en Van der Vlugt aan het Museumpark uit 1931. Door “messcherp onderhandelen” heeft het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam de prijs van dit Rijksmonument van 1,7 miljoen tot 1,3 miljoen teruggebracht.

De villa lijkt ideaal voor Rotterdams eerste burger. Het is een wit, helder en vierkant voorbeeld van het 'Nieuwe Bouwen', gelegen tegenover museum Boymans-van Beuningen en omgeven door Rotterdams nieuwste culturele verworvenheden: het Museumpark, het Chabot Museum en het Architectuur Instituut: zeer geschikt voor de ontvangst van hoge gasten. Er moeten nog enkele tonnen in de restauratie en beveiliging worden gestoken, daarna kan het paar erin trekken. De burgemeester moet 12,5 procent van zijn inkomen aan de huur besteden, een bedrag dat is vastgelegd in de Gemeentewet. In 1997, als de stad Rotterdam ophoudt te bestaan, vervalt het pand aan de stadsprovincie. Peper kan er dan gewoon blijven wonen, zo wil de theorie, want hij wordt de eerste commissaris van de koningin in de nieuwe provincie.

Met de verhuizing naar de ambtswoning zou tevens een eind komen aan een misstand. Peper is zelden op zijn flat aan het Weena te vinden. Zijn vrije tijd brengt hij al enkele jaren door in de villa van Kroes te Wassenaar. En een Rotterdamse burgemeester die in Wassenaar woont, dat ligt heel gevoelig.

Peper legde zijn plannen tweemaal voor aan het 'seniorenconvent', het beraad van voorzitters van de Rotterdamse fracties. Niemand maakte bezwaar, dus moest alleen de gemeenteraad de aankoop nog even bevestigen. En daar roert momenteel de PvdA zich, inclusief de wethouders Kombrink en Simons. PvdA-raadlid P. van Dijk zegt het gevoel van de fractie te vertolken als hij zegt dat een ambtswoning “toch meer iets uit de tijd van Swiebertje is”, met Saartje in de keuken en Bromsnor op de koffie.

De PvdA'er vreest het ontstaan van een burgemeesterlijke hofhouding. “Officiële ontvangsten moeten op het stadhuis zijn, niet ten huize van de burgemeester.” Pepers huurbijdrage aan de ambswoning vindt zijn fractie aan de magere kant, en of Peper commissaris van de koningin wordt, moet ook nog maar blijken. De burgemeester moet zijn huisvestingsprobleem “dat is onstaan in de privésfeer” zelf maar oplossen, aldus Van Dijk.

En zo blijft het nog even onduidelijk of de burgemeester blijft pendelen tussen Wassenaar en Rotterdam. Voor veel Rotterdammers geldt de villa inmiddels echter als een nieuw voorbeeld van Peperiaanse pretentie.