Veiligheidsraad pakt Bosnische Serviërs harder aan; Sancties tegen Servië gedeeltelijk opgeheven

WASHINGTON, 24 SEPT. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties heeft de sancties tegen Servië en Montenegro (klein-Joegoslavië) verzacht en die tegen de Bosnische Serviërs verscherpt. De raad besloot daartoe vannacht, nadat de VS zich bereid hadden getoond mee te werken aan versoepeling van de strafmaatregelen tegen klein-Joegoslavië.

De resolutie over Servië werd aangenomen met elf van de vijftien stemmen. Pakistan en Djibouti keerden zich tegen het voorstel, Nigeria en Rwanda onthielden zich. De verscherping van de maatregelen tegen de Bosnische Serviërs kreeg vrijwel algemene steun. Alleen China onthield zich. In een derde resolutie werd met algemene stemmen een veroordeling uitgesproken over recente etnische zuiveringen in Banja Luka en andere gebieden.

De Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Warren Christopher, had zich aanvankelijk geschaard achter een islamitisch voorstel om het debat uit te stellen tot de ontmoeting van volgende week tussen president Clinton en zijn Bosnische ambtgenoot Alija Izetbegovic. Washington haalde zich daarmee echter de woede op de hals van Rusland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland.

Christopher zei in tweede instantie echter dat hij van gedachten was veranderd, nadat hem duidelijk was geworden dat er manieren zijn om desgewenst de sancties weer snel van kracht te laten worden.

Met het opheffen van de sancties wordt de Servische president Milosevic beloond voor het verbreken van de banden met de Bosnische Serviërs. Vooral de Europese leden van de zogeheten Contactgroep hadden hierop aangedrongen. De Amerikaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties, Madeleine Albright, pleitte tijdens het debat in de raad, in afwijking van de tevoren verspreide toespraak, voor het opheffen van het wapenembargo tegen Bosnië. Ze kondigde aan medio oktober daarover een resolutie te zullen indienen als de Bosnische Serviërs het vredesplan dan niet hebben geaccepteerd.

Volgens de resolutie van de Veiligheidsraad wordt een aantal sancties tegen klein-Joegoslavië opgeschort voor een proefperiode van honderd dagen. Het vliegveld van Belgrado wordt weer voor internationale vluchten geopend, de veerboot van Montenegro naar Italië mag weer varen en de sport- en culturele contacten worden hervat. Voorwaarde voor de versoepeling van de sancties is dat de VN-missie aan de grens tussen Servië en het Bosnisch-Servische gebied daarover een positief advies uitbrengt. De missie moet bevestigen dat de 500 kilometer lange grens inderdaad is gesloten voor alle produkten met uitzondering van humanitaire hulpgoederen. De Contactgroep vreest dat het internationale toezicht op de grens in het geding komt als de sancties niet worden verlicht.

De Veiligheidsraad heeft de strafmaatregelen tegen de Bosnisch-Servische leiding in Pale verscherpt. Reizen van Bosnisch-Servische leiders en functionarissen naar het buitenland zijn voortaan verboden. Alle handel met het gebied dient te worden gestaakt, alleen humanitaire hulpgoederen mogen nog geleverd worden. Financiële tegoeden in het buitenland worden bevroren.

Minister Christopher heeft gisteren de troepen van de Verenigde Naties in Bosnië opgeroepen snel te reageren op elke dreiging van de Bosnisch-Servische troepen rond Sarajevo. De oproep was een reactie op nieuwe dreigementen door Bosnisch-Servische leiders dat zij luchtaanvallen door NAVO-vliegtuigen, uitgevoerd in opdracht van de VN, zullen vergelden. (AP, Reuter)