IAEA vraagt N-Korea om 'totaalinspectie'

WENEN/ GENÈVE, 24 SEPT. Het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) heeft gisteren zijn jaarvergadering in Wenen afgesloten met een oproep aan Noord-Korea om zijn nucleaire installaties open te stellen voor internationale 'totaalinspectie'.

Noord-Korea begon juist gisteren aan nieuwe besprekingen met de Verenigde Staten en liet daarbij weten dat twee nucleaire installaties verboden terrein voor buitenlanders zullen blijven.

Communistisch Noord-Korea is sinds enige maanden geen lid meer van het IAEA, uit woede over de internationale verdenking dat Pyongyang een atoommacht wil worden. De Noordkoreanen bleven wel lid van het Non-proliferatieverdrag (NPV), waarin is geregeld dat er niet meer kernmachten bij mogen komen. Maar het IAEA is er niet gerust op dat het land zich hier aan houdt.

In juni zegde Noord-Korea de voormalige Amerikaanse president Jimmy Carter bij diens bezoek aan Pyongyang toe het nucleaire programma niet verder te zullen ontwikkelen. De Noordkoreanen bleken bereid hun grafietcentrales te laten vervangen door licht-watercentrales, waaruit de Noordkoreanen niet zelfstandig het voor kernwapens noodzakelijke plutonium kunnen winnen. Washington zou in ruil daarvoor het geïsoleerde land economische steun geven en mogelijk diplomatiek erkennen.

Andere betrokken partijen, met name Zuid-Korea, maar nu dus ook het IAEA, hebben steeds geëist dat Noord-Korea volledige openheid van zaken zou geven. Maar de Noordkoreaanse delegatie liet gisteren in Geève weten dat van inspectie van al zijn installaties geen sprake kan zijn. De delegatie dreigde zelfs met intrekking van de belofte om de ontwikkeling van het nucleaire programma stop te zetten.

“Als de oneerbare krachten moeilijkheden maken in het leveren van licht-waterreactoren door vast te houden aan 'speciale inspecties' dan voelt de DPRK (Noord-Korea) geen behoefte meer zijn onafhankelijke grafietreactorprogramma te staken”, aldus een woordvoerder van het Noordkoreaanse ministerie van buitenlandse zaken.

Behalve de kwestie Noord-Korea besprak het IAEA de afgelopen dagen in Wenen ook internationale maatregelen om de zwarte handel in radioactief materiaal tegen te gaan. Een door Duitsland ingediende resolutie daartoe werd met algemene stemmen aangenomen. IAEA-directeur Hans Blix zal na overleg met internationale deskundigen voorstellen lanceren. Niet alleen moet het kernmateriaal beter worden beschermd, ook moeten de gegevens over de handel toegangelijker worden gemaakt, zo vindt het IAEA.

De meeste van de 121 IAEA-leden gaan er stilzwijgend vanuit dat het nucleaire materiaal dat recentelijk in Duitsland werd onderschept uit Rusland afkomstig is. Moskou heeft dit ter zitting echter ontkend. Het land wordt niet met name genoemd in de resolutie, waarin wel een oproep voorkomt aan alle leden van het agentschap om de smokkel te stoppen. (AP, AFP, Reuter)