Tranen sproeien en kussen klappen in nieuw poppenspel

Première op 25/9 Speeltheater Edam, om 15.00 en 19.00 uur. Informatie: 02993 - 72295. Prijs CD :f 19.95.

EDAM, 23 SEPT. De groep heet Speeltheater Holland en huist in het oerhollandse hart van Edam, maar de produktie die morgen in het kersverse eigen theater haar première beleeft, heeft Italiaanse allure. Hoog laaien de emoties op in Perô of de Geheimen van de nacht, waar het draait om hartstocht, ontrouw, berouw en verzoening. De kussen klappen en de tranen sproeien. De liefde is stralend als de zon, de treurigheid zwart als de nacht. En dat alles zal het publiek (vanaf een jaar of vijf) worden voorgespeeld door drie poppen.

Perô de bakker moet met lede ogen aanzien hoe zijn jeugdliefde Colombina de wasvrouw zich het hoofd op hol laat brengen door de fraai gekleurde praatjes van de schilder Paletino. Op een dag zijn de wasserij en de bakkerij allebei gesloten, de ene wegens huwelijksreis, de andere wegens liefdesverdriet. De schilder blijkt in de dagelijkse praktijk een veeleisend machotype en tussen al zijn bonte kleuren krijgt Colombina heimwee naar haar witte lakens op het gras en het witbrood van Perô. En zelden was een ending happier dan in de bakkerij, waar Colombina's wasgoed nu rondraast in een volautomaat, want zij heeft de handen vol aan een hele kluwen kleine popjes.

De geschiedenis is gebaseerd op Pierrot ou les Secrets de la nuit (1979), een kinderverhaal van Michel Tournier, dat de muzikale motor in gang zette van Guus Ponsioen, huiscomponist van Toneelgroep Wederzijds. Omdat hij het verhaaltje nogal vlak vond, bedacht hij als verdieping van het dag- en nachtthema de figuren van Zon en Maan. Achter hun keyboard, dat is ingebouwd in een verrijdbare stellage tronen Ponsioen en zangeres Annemarie Maas als de goden van de Olympus ver boven het poppenvolk en musiceren de sterren van de hemel. Mevrouw Zon ziet niets in die slome Maan, die tenslotte alleen bestaat bij de gratie van háár licht. Zelfgenoegzaam kweelt ze een aria bij haar verschijnen - 'De maan z'n gele puistekop verdwijnt nu, want de zon komt op' - en de verlegen Maan is, als Perô, in stilte verliefd. Tussen de hoogverheven hemellichamen en de aardse poppen in bewegen zich poppenspelers Onny Huisink en Saskia Janse. Soms zichtbaar en soms verborgen achter de als kast functionerende bakkerij- en wasserijhuisjes manipuleren ze de hoofdpersonen uit het drama en voorzien het handelen van elkaars poppen van vinnig commentaar.

Ponsioen componeerde breekbare wijsjes van heimwee en verlangen, afgewisseld met een eng spooklied en een hilarisch gezang in steenkolen Italiaans. Tevens debuteert hij als schrijver.

Hij kwam het Speeltheater binnen met het idee dat poppenspel iets stoffigs was, maar merkte al snel dat er dingen kunnen die met acteurs onmogelijk zijn. Onny Huisink: “In de theaterwereld bestaat nogal wat dédain ten aanzien van het poppenspel. Er zijn weinig mensen die er affiniteit mee hebben. Een gastregisseur zei: 'Wat moet ik nou tegen zo'n pop zeggen?!”'.

Guus Ponsioen is volgens hem het 'het ideale kind'. “We lieten hem een muisje zien. Dan stond hij met open mond van verrukking en werd onmiddellijk geïnspireerd tot een groot muizenlied. Vervolgens moesten wij een hele muizenfamilie produceren.”

Zo groeide het stuk al doende. Nadat het eerste gedeelte vorig jaar als zogenaamde proeve op het Jeugtheaterfestival in Den Bosch vertoond was en met groot enthousiasme ontvangen, bood regisseur Ad de Bont aan 'af en toe eens langs te komen om te zeggen wat ik vind.' Hij snoeide waar de creativiteit te ver uit de hand was gelopen en bracht vooral enige venijnige en dwarse accenten aan. Het geheel dreigde wat al te lief te worden, waarschijnlijk als gevolg van het enorme enthousiasme van de makers. Die verbazen zich nog steeds over het uitblijven van enig artistiek conflict, meestal onvermijdelijk wanneer verschillende disciplines samenwerken. “Aan zware stukken als Garuma en De jeugd van Hitler”, biecht Ponsioen op, “heb ik met overtuiging gewerkt, maar voor het publiek moet het toch een behoorlijke klus zijn geweest. Nu wilde ik zo graag eens iets maken wat mijn eigen kinderen echt konden begrijpen en waar ze probleemloos van zouden genieten.”