Surinaamse kettingzaag

SURINAME BESLAAT achttien miljoen hectare aan de 'wilde kust' van Zuid-Amerika. Het land is in de kuststreek ontgonnen en bestaat, met uitzondering van de bauxietwinning, grotendeels uit ongerept oerwoud. Daar zal de komende jaren, althans als het aan de Surinaamse regering en het parlement in Paramaribo ligt, een einde aan komen. Onderhandelingen over drie concessies voor boskap, ieder van een miljoen hectare, zijn nagenoeg afgerond. Als ze worden uitgevoerd, valt een zesde deel van het oppervlak van Suriname ten prooi aan de kettingzaag.

Het betreft concessies aan een Maleisische, een Indonesische en een Singaporese-Australische groep. Natuurlijk, er zijn garanties gegeven dat het milieu zal worden beschermd en dat aan herbebossing wordt gedaan. Er komt zelfs, zo verzekerde een Surinaamse bosbouwdeskundige deze week, een milieu-effectrapportage op kosten van de betrokken ondernemingen. Dergelijke toezeggingen zijn nietszeggend. In Brazilië en Zuidoost-Azië, waar veel langer ervaring is met grootschalige houtkap, zijn de resultaten desastreus geweest. Buitenlandse concessiehouders en binnenlandse ondernemers, door lucratieve belastingpremies aangetrokken, hebben zich niets gelegen laten liggen aan afspraken over duurzame exploitatie. Het tropisch regenwoud verdwijnt in een alarmerend tempo.

Suriname heeft geen reputatie als land met een sterk ontwikkelde bestuurlijke traditie. Bovendien zit het land financieel aan de grond, niet door de opschorting van de Nederlandse hulp, die slechts versluierend heeft gewerkt, maar door de halsstarrige Surinaamse weigering een economisch aanpassingsprogramma uit te voeren. De begerigheid bij enkelen om de miljoenen van de houtkap binnen te halen, zal dus buitengewoon groot zijn. Suriname pleegt roofbouw op zijn natuurlijke rijkdom en de Indianen en bosnegers in het Surinaamse oerwoud verliezen hun natuurlijke leefomgeving.

BESTAAN ER mogelijkheden om op een verantwoorde manier het tropische oerwoud te exploiteren? In het Amazone-oerwoud wordt geëxperimenteerd met de kleinschalige commercialisatie van natuurlijke produkten uit het oerwoud. Toerisme naar het tropische regenwoud is een andere mogelijkheid waarbij de schade beperkt blijft. En als Suriname eindelijk begint zijn economie te hervormen, kan het oerwoud gewoon met rust worden gelaten. De kettingzaag is is een meedogenloos instrument voor ontwikkeling.