Kaspar Hauser als knekelige ledenpop

Voorstelling: Kaspar Hauser, door Stuffed Puppet Theatre. Spel: Neville Tranter, Ria Marks en Beppe Costa. Gezien: 22/9 in de Brakke Grond, Amsterdam. Aldaar t/m 1/10, daarna elders.

“Komt dat zien! Komt dat zien!” roepen de man en de vrouw van het reizende poppentheater, maar er komen er niet veel meer. In de konings- en andere drama's die ze hun poppen laten spelen, zit blijkbaar de klad. Ze strijken neer bij een in wit gehuld meneertje dat een beetje lijkt te kunnen toveren, en werken aan hun voorstelling - hij steeds fanatieker, zij steeds gelatener. Het gaat niet goed tussen hen; hij wijst zelfs het kind af dat bij haar de buik al doet zwellen. En de vondeling die opeens aan hun voeten ligt, drijft hen nog verder uit elkaar.

Die vondeling heet Kaspar Hauser, de negentiende-eeuwse puberjongen die nooit had leren praten en met zijn mysterieuze geschiedenis de gemoederen van half Europa bezighield. Hier is hij een bijna manshoge, knekelige ledenpop met een spierwit gezicht, witte sliertjesharen en blinde, knalgroene ogen. Hij leert zijn eerste woordjes zeggen en hij leert lopen. Dat zijn, omdat Neville Tranter zo'n fenomenaal poppenspeler is, ontroerende momenten. Maar zijn historie blijft, net als destijds in het echt, een geheim.

Neville Tranter, sinds 1978 het middelpunt van het fijnzinnige Stuffed Puppet Theatre, heeft zijn nieuwe voorstelling Kaspar Hauser genoemd. Maar de bleke vondeling, over wie talloze boeken en ook een gelijknamig toneelstuk werden geschreven, is niet de centrale figuur. Om hem heen voeren de man en de vrouw hun gevecht, terwijl hun gastheer wat relativerend rondscharrelt en twee poppen in de handen van de poppenspeler 's mans tweestrijd illustreren met cross talks uit het variété-theater.

Als altijd is Tranter degene die die poppen tot medespelers weet te maken. Tegenover hem staan ditmaal Ria Marks, aandoenlijk in het zuivere verdriet achter haar show-glimlachjes, en Beppe Costa als het stoïcijnse heertje dat de maan kan laten opgaan en met zijn bomen een zangkoortje vormt. En zoals gebruikelijk voeren licht en muziek de toeschouwer nog verder mee in het geserreerde sprookje. Mooi allemaal, onmiskenbaar mooi. Maar het was nog mooier geweest als Tranter er ook een strakkere dramatische structuur aan had gegeven. Omdat de man en de vrouw vage figuren blijven, blijft hun conflict in de lucht hangen en valt er evenmin veel houvast te krijgen aan hun reacties op Kaspar Hauser. Mij is niet verteld wat hen bezielde, en dat had ik - omdat het Stuffed Puppet Theatre zulke bijzondere voorstellingen maakt - nu juist zo graag willen weten.