Haïtiaans bewind bereidt amnestie voor

WASHINGTON/PORT-AU-PRINCE, 23 SEPT. De door de Haïtiaanse militaire junta geïnstalleerde president Emile Jonassaint heeft gisteren voor de staatsradio het parlement opgeroepen een wet in stemming te brengen die amnestie moet verlenen aan de Haïtiaanse coupplegers.

Jonassaint zei ook dat de Verenigde Staten Haïtiaanse parlementsleden die in het buitenland in ballingschap leven, tot terugkeer moeten aanmoedigen. Volgens het akkoord dat het bewind in Haïti zondag met de VS heeft gesloten, hebben de coupplegers tot 15 oktober de tijd om een amnestiewet door het 83 leden tellende Haïtiaanse parlement goedgekeurd te krijgen. Het parlement heeft echter al maanden niet het voor wetgeving noodzakelijke aantal leden bij elkaar weten te roepen, onder andere omdat veel parlementsleden in het buitenland verblijven. Jonassaint zei ook binnenkort de data bekend te zullen maken voor de verkiezing van 2000 senatoren, parlementsleden en burgemeesters, deze winter.

Aanhangers van de democratisch gekozen president in ballingschap, Jean-Bertrand Aristide, die in 1991 door de militaire junta werd verdreven, zijn fel gekant tegen het verlenen van amnestie aan de coupplegers die zich sinds hun machtsovername hebben schuldig gemaakt aan moorden en verkrachtingen. Volgens het akkoord dat zondag onder leiding van de vroegere president Jimmy Carter met de leiders in Haïti werd gesloten, moeten de militaire machthebbers op 15 oktober afstand doen van de macht, maar hoeven zij het land niet te verlaten.

Een van de advocaten van Aristide, Burton Wides, zei gisteren dat Aristide vasthoudt aan het akkoord van Governor's Island, dat een jaar geleden tussen de VS en Haïti werd gesloten. Daarin staat dat de coupplegers Haïti bij Aristides terugkeer moeten verlaten.

Woordvoerder Michael McCurry van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken zei gisteren dat het vertrek van generaal Cédras nodig is voor een “klimaat van burgerlijke orde waarbinnen president Aristide zijn missie kan volbrengen”. Hij zei te verwachten dat Cédras Haïti “waarschijnlijk om praktische redenen” zou verlaten.

Generaal Cédras heeft voor de Amerikaanse zender CBS echter verklaard dat hij na de machtsoverdracht in zijn land zal blijven. Ex-president Carter zei gisteren voor de televisiezender NBC dat hij de stafchef van de militaire junta, generaal Biamby, tegen de Amerikaanse generaal b.d Colin Powell had horen zeggen dat hij eerder zelfmoord zou plegen dan dat hij het land zou verlaten.

Carter zei dat verbanning van de coupplegers tijdens de onderhandelingen zondag niet ter sprake is gekomen en dat hij daarvoor van Clinton ook geen instructies had gekregen. Clinton heeft wel steeds gezegd dat de militaire junta het land bij terugkeer van Aristide moet verlaten.

Amerikaanse militaire functionarissen hebben gisteren met de Haïtiaanse politie-chef Michel François besproken hoe de orde in Haïti kan worden gehandhaafd zonder dat het gebruik van machtsmiddelen ontaardt. François die niet bij de onderhandelingen met de Amerikaanse delegatie onder leiding van Carter aanwezig was, wordt voor veel van de gewelddadigheden die sinds de coup zijn gepleegd verantwoordelijk gehouden.

Eerder deze week werd een verkoper van cocosnoten op straat gedood door de Haïtiaanse politie, zonder dat Amerikaanse soldaten in de buurt ingrepen. Aanhangers van Aristide beschuldigden de VS daarop van collaboratie met het militaire bewind. De VS besloten na het incident duizend militaire politiemannen naar Haïti te sturen met de bevoegdheid om in te grijpen bij gebruik van geweld door de Haïtiaanse politie.

Het door François opgezette gevreesde Front voor de Vooruitgang van Haiïti (FRAPH), dat bestaat uit 300 paramilitairen, maakte gisteren bekend dat het was begonnen wapens over te dragen aan het Haïtiaanse leger, ter ondersteuning van het akkoord met de VS.

Inmiddels zijn 7.500 Amerikaanse troepen in Haïti aangekomen. De toepen zullen onder andere de training van Haïtiaanse politie-eenheden in het binnenland op zich nemen, waar de repressie het grootst is.

De woordvoerder van de Amerikaanse ambassade in Haïti zei gisteren dat de interventie in Haïti goed verliep. “De vooruitgang in de laatste 72 uur is opvallend. Haïti is vandaag beter af dan het gisteren was”, zei hij.

Het Pentagon heeft gisteren bekendgemaakt dat volgende week wordt begonnen de vrijwilligers onder de 14.000 Haïtiaanse vluchtelingen die zijn ondergebracht op de Amerikaanse basis Guantánamo op Cuba, naar Haïti terug te brengen. (Reuter, AFP)