Wallage houdt vast aan tussentijds oordeel over bewindslieden

DEN HAAG, 22 SEPT. PvdA-fractieleider Wallage blijft bij zijn standpunt dat de bewindslieden van het kabinet-Kok tussentijds beoordeeld moeten worden op hun functioneren. Hij wil dat in 'open overleg' met zowel de Kamer als de premier vaststellen. Wallage zei dit gisteren tijdens de Algemene politieke beschouwingen in de Tweede Kamer.

Hij sprak tegen dat het hem erom te doen is de baas te spelen over de ministers. Wallage wil wel voorkomen dat pas over het functioneren van bewindslieden wordt gesproken als zij het niet goed meer doen en hun aftreden onafwendbaar is geworden.

“Ik houd staande dat het publieke belang ermee gediend is dat wij in dit land niet pas op het allerlaatste moment vaststellen dat het vertrouwen op is, maar dat zowel kabinet als Kamer de verantwoordelijkheid neemt voor het voorkomen van dat moment”, aldus de fractieleider van de PvdA.

Enkele weken geleden kondigde Wallage in een interview met deze krant aan dat hij, in samenspraak met de premier, regelmatig wil vaststellen of bewindslieden goed functioneren. “Wie een fout maakt hoort het, wie een paar fouten achter elkaar maakt heeft een ernstig probleem”, zo zei hij.

Minister-president Kok wees deze bemoeienis onmiddellijk af. Nog dezelfde dag zei hij dat het beoordelen van ministers en staatssecretarissen een zaak is van de premier alleen. “We hebben hier niet een schaduwkabinet van het college van fractieleiders”, aldus Kok. Wallage kreeg voor zijn opvatting direct wel de steun van collega-fractieleider Bolkestein.

CDA-fractieleider Heerma vroeg zich gisteren naar aanleiding van deze discussie af 'wie in de coalitie de baas en wie de bovenbaas is'. De oppositieleider stelde zich achter de opvatting van Kok dat het aan de premier is over het functioneren van ministers te oordelen. Daartegenover stelde Bolkestein de staatsrechtelijke grondregel dat het aan de Kamer is om vast te stellen of bewindslieden nog het vertrouwen genieten.

In het debat gaf Wallage aan dat de afgelopen jaren een ongelukkige praktijk is gegroeid dat over het functioneren van bewindslieden op een te laat moment en vaak buiten de Tweede Kamer om is gesproken. Hij noemde het aftreden van staatssecretaris Brokx van volkshuisvesting, die destijds van zijn toenmalige fractieleider De Vries via een amice-briefje kreeg te horen dat de CDA-fractie geen vertrouwen meer in hem had. Wallage erkende tegenover Heerma dat deze situatie ook gold voor de vervanging van staatssecretaris Ter Veld van sociale zaken, die vorig jaar het veld moest ruimen omdat de verstandhouding tussen haar en de PvdA-fractie onvoldoende was. Ter Veld werd opgevolgd door Wallage, zonder dat de Tweede Kamer zich over het conflict en de wijze van functioneren van de vertrekkende staatssecretaris kon uitspreken.