Ondanks nederlaag wil Deense premier verder regeren met minderheid

KOPENHAGEN, 22 SEPT. De Deense sociaal-democratische premier, Poul Nyrup Rasmussen, heeft bij de gisteren gehouden parlementsverkiezingen flink verloren, maar probeert toch een nieuwe centrum-linkse coalitie te vormen. Grote winnaar was de liberale leider Uffe Elleman Jensen.

Een van de vier partijen uit Rasmussen coalitie, de Christelijke Volkspartij, zakte onder de kiesdrempel van twee procent en verdwijnt uit het parlement. De sociaal-democraten verloren negen zetels, de Radicalen wonnen er één en de Centrum-Democraten verloren er vier. De opkomst was 84 procent.

De oppositiepartijen behaalden gezamenlijk 80 zetels, waarvan 42 naar de Liberalen gaan van de voormalige minister van buitenlandse zaken Uffe Elleman-Jensen, die vanmorgen als de grootste winnaar wordt aangemerkt in de Deense pers. De Conservatieven zakten van 30 naar 27 zetels en de rechts-populistische Vooruitgangspartij, die voor belastingverlaging en tegen ruimhartige toelating van buitenlanders is, behaalde er elf. Ellemann-Jensen verklaarde voor de Deense televisie: “Het is de zevende achtereenvolgende keer dat wij winst boeken. We zullen proberen gebruik te maken van onze sprong voorwaarts om de sociaal-democratische regering het werk moeilijk te maken.”

Ondanks het verlies voor zijn coalitie lijkt Rasmussen verder te kunnen regeren omdat hij kan rekenen op gedoogsteun van de Socialistische Volkspartij (13 zetels) en de nieuwe linkse Eenheidspartij, die bestaat uit Groenen en anti-Europa-activisten en met zes zetels zijn intrede doet in het nieuwe parlement.

Rasmussen, die aanvankelijk zonder aftreden wilde doorregeren, heeft vandaag toch koningin Margaretha het ontslag van zijn kabinet aangeboden en hoopt volgende week een nieuw kabinet te hebben gevormd. Politieke waarnemers in Denemarken verwachten dat het uiteindelijke resultaat van de formatiebesprekingen een minderheidsregering wordt, die voor haar economisch beleid steun zal proberen te verwerven bij de twee rechtse partijen, Liberalen en Conservatieven, en voor het overige op de gedoogsteun van de twee kleine linkse groeperingen zal kunnen rekenen.

Het is overigens een zeldzaamheid dat Denemarken door een meerderheidskabinet wordt bestuurd. Tussen 1971 en 1993 waren er alleen minderheidsregeringen. In het land bestaat traditioneel een grote mate van overeenstemming over het binnen- en buitenlands beleid. Economisch staat Denemarken er goed voor, de inflatie is laag, de economische groei hoog, alleen staat de werkloosheid nog op dertien procent.

De meest opmerkelijk winnaar van de verkiezingen was de Deense komiek Jacob Haugaard, die werd gekozen op een programma dat pleit voor kortere rijen in supermarkten, beter weer, geen tegenwind voor fietsers en het recht van mannen om impotent te zijn. “Hij was alleen maar een practical joke, eerlijk”, reageerde een verbijsterde Haugaard gisteravond op zijn verkiezing. (Reuter, AP, AFP)