Janmaat en Deetman voeren bizarre strijd

DEN HAAG, 22 SEPT. Voor een miljoenenpubliek wordt een bizarre strijd gestreden. Tenminste, fractievoorzitter Janmaat van de extreem-rechtse Centrumdemocraten (CD) gaat er aanvankelijk van uit dat half Nederland op de eerste dag van de Algemene politieke beschouwingen aan de tv zit gekluisterd.

Hij heeft er de pest in dat hij pas aan het eind van de middag achter het spreekgestoelte mag. Want ten onrechte denkt hij dat de rechtstreekse tv-uitzending - volgens de NOS goed voor 110.000 tot 140.000 kijkers - afgelopen is. Door het uitlopen van het betoog van D66 en een pauze vermoedt hij dat er opzet in het spel is. Met een mengeling van plaatsvervangende schaamte en ergernis horen Kamerleden, kabinet, min of meer toevallige passanten op de publieke tribune en Kamervoorzitter Deetman hem aan. Om andere redenen zijn Janmaats fractiegenoten Zonneveld en Schuurman geïrriteerd: Deetman geeft hun voorman te weinig ruimte voor debat. Als collega's van andere partijen spreken, port Schuurman, met een venijnige blik en elleboogstootje, Janmaat op om naar de interruptiemicrofoon te grijpen. Waar Deetman hem geregeld tot de orde roept. Janmaat, verongelijkt: “Maar meneer de voorzitter, iedere keer mogen anderen spreken en ik niet.”

Deetman grijpt opnieuw in als Janmaat suggereert dat politiemensen van buitenlandse afkomst bij criminaliteit “een oogje dichtknijpen als het hun lotgenoten betreft”. Of Janmaat zo'n suggestie, “die op geen enkele manier kan worden gestaafd”, achterwege wil laten. Janmaat: “Ik zal trachten dat na te laten.” Deetman: “Dat zal ook wel moeten.” Janmaat: “Wij zullen zien.” Deetman: “,Dat zal ook wel moeten. Wilt u nu uw betoog vervolgen?”

De oorzaak van het conflict in een notedop: enkele weken geleden bedreigde een CD-medewerker in het Kamergebouw een journalist en een Kamerlid met de dood. De verslaggever was eerder dit jaar geïnfiltreerd in de CD, een actie die de partij veel schade berokkende. De journalist deed aangifte bij de politie, Deetman ontzegde alle medewerkers van de CD de toegang tot de Kamer. Tot woede van Janmaat, die in een tegenaanval poogde de Kamer tot verboden gebied voor de RTL-journalist te laten verklaren. Vergeefs. Dus verlegde Janmaat zijn gevecht naar de grote zaal.

Vorige week vroeg hij, niet strikt noodzakelijk maar volgens de regels van het huis, een hoofdelijke stemming aan. Dus werd alle 150 Kamerleden gevraagd of ze voor of tegen bepaalde wetsvoorstellen waren. Dat vrat tijd. Een poging van de PvdA het reglement van orde te veranderen om oneigenlijke vertragingstactieken te voorkomen, strandde. Zodat Janmaat zijn parlementaire eenmansguerrilla kan blijven voeren. Als het even kan voor een groot tv-publiek: “Wij zullen nog wel een keer op het asielbeleid ingaan, maar pas als de televisie dat uitzendt”, zei hij tot slot. Terwijl hij zijn A-viertjes bij elkaar schraapte, wees Deetman er tot groot leedvermaak van de overige Kamerleden op dat de tv-uitzending nog aan de gang was.

Niet slim van Deetman om Janmaat zo kort te houden, zei een PvdA'er na afloop. “Janmaat doet dit alleen maar omdat hij ruzie heeft met Deetman. Hij wil het in de Kamer uitvechten. Je zal zien dat hij donderdagavond weer een hoofdelijke stemming vraagt.” Janmaat heeft daar echter geen behoefte aan. “Maar het hangt er van af hoe de Kamervoorzitter zich opstelt”, zei CD-Kamerlid Zonneveld vanochtend vlak voor de hervatting van het debat. “Als hij net zo kinderachtig doet als gisteren, zou dat best wel eens kunnen.”