Hoop vervliegt voor Van Damme

Omstreeks middernacht (Nederlandse tijd) wordt in Singapore het doodvonnis voltrokken van de wegens drugsmokkel veroordeelde Nederlander Johannes van Damme.

SINGAPORE, 22 SEPT. De blauw-geüniformeerde wachtslieden bij het buitenhek van de Changi-gevangenis zijn snel overtuigd. De verslaggever heeft een afspraak met 'Guus' - en die is een begrip binnen de muren van Changi. Ze wijzen de weg naar de open wachtruimte, waar het bezoek zich moet melden.

Guus van Bladel, de sociaal raadsman van de ter dood veroordeelde Nederlandse ingenieur Johannes Van Damme, zijgt neer op een plastic stoeltje. De doorwaakte nacht is hem aan te zien. Hij heeft deze ochtend twee uur doorgebracht samen met Van Damme en diens Nigeriaanse echtgenote, die gisteren in Singapore arriveerde om haar man bij te staan in wat waarschijnlijk diens laatste etmaal is.

“De Singaporese wet is glashard”, zegt Van Bladel, “maar de mensen hier in Changi, die naar die regels moeten handelen, doen dat met opperste beschaving en een grote dosis menselijkheid”. Gevangenisdirecteur Low Chan Pew nam Van Bladel vanmorgen bij aankomst bij de arm en bezwoer hem om Van Damme niets te zeggen over het één-koloms stukje dat vandaag in het dagblad de Singapore Straits Times stond. Het waren wat vertaalde citaten uit het Telegraafgesprek van deze week met de broer van Van Damme, waaruit de lezer kon opmaken dat de geïnterviewde zijn broer schuldig acht. Geen haar op Guus' hoofd zou hebben overwogen om daarover te beginnen tegenover zijn cliënt, die de laatste jaren zijn bloedbroeder werd, maar hij waardeert Low's bekommernis ten volle.

Van Bladel betwijfelt of Van Damme nog vertrouwen heeft in de laatste pogingen die zijn avocaat Edmond Perreira vandaag in het werk stelt om de zaak te heropenen op basis van de jongste gegevens over Van Damme's informantenrol voor de CRI. “Vorige week was er een sprankje hoop, maar dat is bijna weg.”

Van Damme, zegt hij, is immens blij met de komst van zijn echtgenote. Gisteravond brachten zij in gezelschap van de gevangenispredikant Khoo door met gebed en voorlezing uit de Heilige Schrift. Van Damme, die een christelijke opvoeding kreeg, zou de laatste maanden zijn geloof hebben hervonden en daar inmiddels gemoedsrust uit putten. Dat is ook de reden dat Van Damme instemde met enkele bezoeken van de Nederlandse gevangenispredikant Joop Spoor, die vrijdag in Singapore arriveerde.

Pag.2: Zegen voor Van Damme in de cel

Om half elf vanmorgen was nog niet duidelijk of er in het volle bezoekprogramma van vandaag ruimte was voor een laatste visite van dominee Spoor, maar Van Damme had naar hem gevraagd en een cipier kwam beleefd vragen of de 'reverend' hem wilde volgen.

Om half twaalf loopt de dominee door de poort naar buiten. Hij haalt zijn spullen uit het kluisje bij de receptie en zucht: “Dat viel niet mee”. Hij doelt op het afscheid van zojuist.

Het eerste kwartier hebben Van Damme, zijn echtgenote en Spoor gezamenlijk gebeden, daarop ging mevrouw Van Damme lunchen. De Nigeriaanse, een religieuze vrouw, zei dat ze vast blijft hopen op 'een wonder', een teken van groot godsvertrouwen of misschien vooral een poging om haar man een hart onder de riem te steken. Van Damme zou daarop gelaten hebben gereageerd: “laten we er maar niet in geloven”.

Johannes Van Damme vroeg Spoor om het Nederlandse publiek te bedanken voor de lange reeks boodschappen met bemoedigende woorden die hem dezer dagen via de gevangenisfax hebben bereikt: “zeg maar dat ik veel steun heb aan al die Nederlanders die aan me denken en voor me bidden”. Bij het afscheid gaf dominee Spoor de ter dood veroordeelde de zegen. Vanmiddag had Van Damme opnieuw gezelschap van zijn vrouw en bloedbroeder Van Bladel. Tot vijf uur, want dan gaat de gevangenis dicht. Vannacht wordt hij ter zijde gestaan door gevangenisspredikant Khoo.

In de Nederlandse ambassade aan de Orchard Road volhardt voorlichtster Djoeke Koekoek intussen dapper in herhaling van de afgesproken boodschap: “we blijven ons tot het laatst inspannen, op alle niveau's”. Gevraagd of dit betekent dat er ook in Singapore besprekingen worden gevoerd, glimlacht ze verontschuldigend: “daarover mag ik niets zeggen”. Ze blijft vannacht bereikbaar, zegt ze, voor het geval de president van Singapore op het laatste moment uitvoering van het vonnis afblaast.

Gebeurt dat niet, dan wordt Van Damme morgenochtend vroeg, een uur vóór zonsopgang (06.00 uur plaatselijke tijd), opgehaald uit zijn cel en ter dood gebracht door ophanging. Het vonnis wordt voltrokken binnen de dikke muren van Changi en wordt alleen bijgewoond door een gevangenisfunctionaris en de beul.