Charmante jonge acteurs zonder tekst

Voorstelling: Hoe en waarom door Zuidelijk Toneel/Theaterschool Eindhoven/Plaza Futura. Spel: Caroline Rochlitz, Femke Bakker, Medina Schuurman, Dennis Coenen. Tekst en regie: Ernst Braches. Gezien: 16/9 Plaza Futura, Eindhoven. Tournee t/m 29/10.

Eindexamenstudenten aan de Theaterschool Eindhoven verkeren in een bevoorrechte positie. Onder begeleiding van een ervaren regisseur maken zij samen een voorstelling, gevolgd door een professionele tournee. De pr-afdeling van het Zuidelijk Toneel stuurt dus keurig verzorgde persberichten naar de kunstredacties van de kranten in ons land en voilà: de carrière van de jonge acteurs is begonnen.

Dat een dergelijk van bovenaf opgelegd project tot aardige resultaten kan leiden, bleek vorig jaar uit een frisse Macbeth, in een regie van Alize Zandwijk. Shakespeare's tekst vormde een solide basis waar de uitvoerenden ongestraft mee konden stoeien. De eindexamengroep van dit jaar wil eveneens graag stoeien, maar haar pogingen daartoe zijn riskanter. Want in Hoe en waarom ontbreekt zo'n stevige literaire ondergrond die structureert en richting geeft. Hoe en waarom is een allegaartje van sketches en fragmentarische scènes, door regisseur Ernst Braches uit improvisaties gemonteerd.

Geen kwaad woord over het acteertalent van deze nieuwe lichting: daarmee zit het vast wel goed. De drie meisjes en die ene jongen staan in elk geval blakend van zelfvertrouwen op het podium. Maar hoe en waarom moeten zij zo nodig zichzelf spelen? Hoe en waarom vatten zij zoveel onderwerpen tegelijk bij de horens? Hun jeugdtrauma's en grote liefdes, hun onmacht en het overweldigende verlangen iets voor de mensheid te betekenen: niets blijft ons bespaard.

De jongen laat verkleurde dia's van familietafereeltjes zien. Een van de meisjes stuurt een video-brief naar haar vriend, een soldaat aan het Servische front. Een ander meisje zwijmelt bij het idee ooit de Nobelprijs in ontvangst te mogen nemen. En weer een ander probeert zich hardop voor te stellen hoe het zou zijn wanneer de toeschouwer een liefdesrelatie met haar zou beginnen.

Alle vier, en daarin schuilt beslist enige zelfspot, sloven zich vreselijk uit om met hun unieke Ik indruk op het publiek te maken. Daar willen ze best even voor uit de kleren, daarvoor willen ze best een scène uit een klassieke tragedie spelen of een eigen compositie op het keyboard ten gehore brengen.

Doodzonde dat die charmante jongeren geen teksten hebben meegekregen waar je echt van opkijkt. Zo blijkt maar weer: theater maken aan de hand van improvisaties is het moeilijkste wat er bestaat.