Ministerie wees advies over hulp Van Damme af

DEN HAAG, 21 SEPT. Het ministerie van buitenlandse zaken heeft vorig jaar een advies van de honorair-consul van Singapore, mr. J. Janssen van Raay, om Van Damme van de strop te redden afgewezen.

Janssen van Raay stelde, op verzoek van Tweede-Kamerleden, voor om naast de Singaporese advocaat Edmond Perreira een Nederlandse advocaat aan te wijzen op kosten van de Nederlandse staat. Volgens Buitenlandse Zaken zou dit echter “een precedent” scheppen.

Het ministerie, dat de suggestie van de honorair-consul begin november 1993 afwees, wilde vanochtend niet nader op de zaak ingaan. Janssen van Raay is lid van het Europees Parlement voor het CDA. Pas dit weekeinde is de Nederlandse advocaat mr. G. Spong toegevoegd aan de verdediging van Van Damme, echter niet op verzoek van de Nederlandse staat. Spong wilde niet zeggen namens wie hij de verdediging op zich heeft genomen.

Kringen rond de lobby voor Van Damme, die volgens de Singaporese overheid vrijdagochtend zal worden opgehangen, vinden dat Spong “te laat” is ingeschakeld. Een Singaporese én Nederlandse advocaat zouden “meer manoeuvreerruimte” hebben gehad om het gratieverzoek tijdig in goede banen te leiden. Bovendien zou de doodstraf voor Van Damme in een eerder stadium hoger op de politieke agenda zijn geplaatst. Minister Van Mierlo (buitenlandse zaken) deed gisteren nog een “laatste verzoek tot clementie”.

Amnesty International is vandaag een wereldwijde bliksemactie voor Van Damme begonnen. De regering van Singapore wordt per telegram verzocht de doodstraf voor Van Damme om te zetten in een andere straf.

De Nederlander werd in 1991 op de luchthaven van Singapore gearresteerd, omdat hij vier kilo heroine in zijn bezit had. Volgens de Singaporese wetgeving staat op drugssmokkel de doodstraf.

Het ministerie van buitenlandse zaken zegt zich tot het uiterste voor Van Damme in te spannen. “Nederland is principieel tegenstander van de doodstraf”, zo zegt een woordvoerder vanochtend. Een gratieverzoek door Koningin Beatrix is in juli ingediend en drie weken geleden door Singapore afgewezen. Verdedigers van Van Damme wijzen erop dat in een vroeger stadium “effectief handelen” geboden was. Nederland voelde er niets voor meteen een Nederlandse advocaat, voor eigen rekening, toe te voegen omdat er veel Nederlanders voor drugsdelicten in buitenlandse gevangenissen zitten. Daarmee werd “veel kostbare tijd” verloren, zo menen kringen rondom de verdediging.

Pag.3: Diplomatieke gevolgen worden niet verwacht

Het ministerie van buitenlandse zaken heeft onlangs een kopie van het rapport van de Centrale Recherche Informatiedienst (CRI) gestuurd aan Spong. In dit rapport staat informatie over de rol die Van Damme speelde als informant voor de CRI bij het opsporen van een fraudekartel in Nigeria. Spong overlegt met zijn Singaporese collega Pereira over heropening van het proces. Ze zijn van mening dat de rechter pas volledig kan oordelen over de rol van Van Damme na lezing van het CRI-rapport. Spong verbaast zich erover dat Perreira niets van het CRI-rapport afwist, terwijl Van Mierlo gisteren zei dat het reeds in het vorige jaar aan de verdediging ter hand werd gesteld. Spong acht volledige openbaarheid over dit rapport nu niet in het belang van zijn cliënt. Van Mierlo zei gisteren echter dat “niemand een verband heeft kunnen aanbrengen” tussen de Nigeriaanse fraude en de drugssmokkel waarvoor Van Damme in Singapore werd veroordeeld.

Het ministerie van buitenlandse zaken wilde vanochtend niet ingaan op gevolgen voor de diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Singapore als vrijdag de doodstraf wordt voltrokken. Het Kamerlid Van Traa (PvdA) vindt dat executie van Van Damme niet zonder gevolgen kan blijven, maar volgens het Kamerlid Weisglas (VVD) moet Nederland de betrekkingen onaangetast laten. “We vragen wel om clementie, maar op grond van humanitaire overwegingen”, aldus Weisglas, die eraan toevoegde dat hij respect heeft voor de Singaporese rechtsgang. Hij vindt het daarom niet logisch als Nederland de diplomatieke betrekkingen op een lager pitje zou zetten als Van Damme wordt opgehangen.

Ook de Nederlandse regering heeft geen aanmerking op de rechtsgang en de behandeling van Van Damme. Het verbreken van de relaties met Singapore na de executie van Van Damme wordt in kringen rond premier Kok “niet waarschijnlijk” genoemd. Er wordt op gewezen dat Nederland diplomatieke betrekkingen heeft met diverse landen die de doodstraf kennen, zoals de Verenigde Staten.