Kleine partijen negatief over plannen kabinet

DEN HAAG, 21 SEPT. De acht kleinere oppositiepartijen in de Tweede Kamer zijn weinig positief tot afkeurend over de kabinetsvoornemens voor volgend jaar. Dat blijkt uit de bijdragen die zij vanmiddag aan de Algemene Beschouwingen zouden leveren.

ALGEMEEN OUDERENVERBOND (AOV, 6 zetels). Het kabinet garandeert te weinig nieuwe banen. De lastenverlaging stelt volgens fractievoorzitter Nijpels maar weinig voor en er wordt te eenzijdig bezuinigd op voorzieningen die met name voor ouderen van belang zijn. De opeenstapeling van maatregelen die de lasten verzwaren komt te eenzijdig voor rekening van de mensen met de laagste inkomens. Van leeftijdsdiscriminatie is nog onverminderd sprake. De fractie constateert dat de AOW als basispensioen wordt erkend, maar als uitkering wordt behandeld.

GROENLINKS (5 zetels). Extra maatregelen zijn nodig om langdurig werklozen aan een baan te helpen. Het bevriezen van uitkeringen is uit sociaal oogpunt onaanvaardbaar. Dat geldt zowel voor langdurig werklozen als voor AOW'ers en arbeidsongeschikten op het minimumniveau. Iets minder dan de helft van de belastingsmeevallers zou moeten worden besteed aan een beter sociaal beleid. Met een financieringstekort van 2,8 procent in 1998 - in plaats van de 2,7 procent die het kabinet wil bereiken - voldoet Nederland ruim aan de Europese norm. Met een bonus-malus-regeling voor werkgevers moet arbeidsduurverkorting worden gestimuleerd. Werkgevers betalen dan tien procent over de loonkosten voor uren die bovenop de 32-urige werkweek komen. Verder wil GroenLinks dat meer geld wordt besteed aan sociale woningbouw. Niet de 15.000 woningen van het kabinet, maar 60.000 woningen. Die moeten worden betaald door het beperken van de aftrek van de hypotheekrente.

REFORMATORISCHE POLITIEKE FEDERATIE (RPF, 3 zetels). Van een consistent regeringsbeleid is allerminst sprake, vindt de nieuwe man van de RPF, Van Dijke. “De samenhang in het beleid en ook de overeenstemming tussen de coalitiepartijen over koers en doel ontbreken.” Een voorbeeld hiervan noemt Van Dijke “de denivellering ten koste van de laagste inkomens”, die doorgaat zonder dat daar “een expliciete politieke keuze aan ten grondslag ligt”. Ook vraagt hij zich af hoe het zit met de toezegging dat het NMP-2 uitgangspunt van beleid blijft. Tegelijk verdwijnen er energiesubsidies en wordt het autorijden niet duurder. Van Dijke waarschuwt tegen verdergaande individualisering. “Het gezin blijft de maatstaf.”

GEREFORMEERD POLITIEK VERBOND (GPV, 2 zetels). Fractieleider Schutte wijst erop dat het nieuwe kabinet de eigen verantwoordelijkheid van burgers “eenzijdig benadrukt”. “De overheid heeft een eigen ambt, dat weliswaar z'n grenzen kent, maar essentiiel is voor de ontwikkeling van de samenleving, voor de handhaving van de rechtsorde, voor de bescherming van al wat zwak is”. Schutte wil meer maatregelen tegen drugsgebruik en gokverslaving. Het milieubeleid staat onder druk, terwijl een voor autobezitters impopulaire maatregel als de invoering van een spitsvignet niet doorgaat. Aan de kinderbijslag en de AOW mag niet worden getornd. CENTRUMDEMOCRATEN (CD, 3 zetels). Het kabinet presenteert geen 'echte' oplossingen om de maatschappelijke problemen aan te pakken. Het beleid van het vorige kabinet, dat zich kenmerkte door grote besluiteloosheid, wordt eenvoudig voortgezet. Te weinig doet het kabinet-Kok vooral voor het midden- en kleinbedrijf. Hoewel van een verdere privatisering in de gezondheidszorg geen sprake is, verzet de CD zich daar wel tegen. De fractie betreurt de “vele voorstellen die de koopkracht negatief beïnvloeden”. Het kabinet doet nog steeds te weinig om het aantal asielzoekers te verminderen, en daarmee de uitgaven op deze post terug te dringen. Maatregelen die tot nu toe genomen zijn, omschrijft fractievoorzitter janmaat als “verbaal geweld”.

SOCIALISTIESE PARTIJ (SP, 2 zetels). Steeds meer mensen voelen zich door de “keiharde bezuinigingen” afgedankt en in de kou gezet. Fractievoorzitter Marijnissen zet zich af tegen een ontmanteling van de sociale zekerheid. Met name ouderen begrijpen volgens de SP niet waarom zij de lonen moeten matigen, terwijl de stijging van de huur niet wordt gematigd en de prijzen in het openbaar vervoer voor hen ontbetaalbaar zijn geworden. De fractie pleit onder meer voor een verlaging van de prijs van medicijnen. Het kabinet moet, om banen te creëren, bedrijven dwingen een vorm van arbeidstijdverkorting in te voeren. Verder waarschuwt de SP voor grote premieverschillen wanneer het kabinet overgaat tot privatisering van de WAO en de Ziektewet.

STAATKUNDIG GEREFORMEERDE PARTIJ (SGP, 2 zetels). Echt nieuws brengt de begroting niet. Volgens fractieleider Van der Vlies “valt het allemaal tegen”. Zelf zet hij vraagtekens bij de uitwerking van het hoofdmotief in de begroting, de herijking van individuele en collectieve verantwoordelijkheden. De doorsnee burger wil een betrouwbare en integere overheid, maar zit niet te wachten op een correctief referendum of een wijziging in het kiesstelsel. Van der Vlies noemt het beschamend dat er werkconferenties moeten komen om de “onkreukbaarheid, betrouwbaarheid en zorgvuldigheid” van de overheid “op te krikken”. Over het milieubeleid vraagt hij zich af of de bezuinigingen op het onderzoek en de energiesubsidies niet “een verkeerd signaal” zijn.

UNIE 55+ (1 zetel). Onderscheid tussen de Miljoenennota's die de afgelopen jaren zijn verschenen (met CDA-inbreng) en de nieuwste Miljoenennota is er nauwelijks. Samenhang en visie ontbreekt. Het gehalte van de bestuurlijke vernieuwing valt tegen. Met name D66 legt een gebrek aan dadendrang op dat terrein aan de dag. Een gemiste kans, vindt fractievoorzitter Leerkes. Ouderenbeleid wordt te veel met de mond beleden. Het kabinet stelt vast dat de arbeidsparticipatie van ouderen te laag is, maar ligt er één concrete maatregel in het verschiet om dit te veranderen, vraagt Leerkes zich af.