Coalitie steunt begroting; PvdA wil 100 miljoen tegen criminaliteit

DEN HAAG, 21 SEPT. De PvdA-fractie in de Tweede Kamer wil dat het kabinet volgend jaar honderd miljoen gulden extra besteedt aan criminaliteitsbestrijding.

De regeringsfracties PvdA, VVD en D66 stemmen in met de begroting voor volgend jaar, zo bleek vanmiddag bij het begin van de Algemene politieke beschouwingen in de Tweede Kamer. CDA-fractievoorzitter Heerma wilde in eerste instantie nog geen oordeel geven over het kabinetsbeleid.

PvdA-fractievoorzitter Wallage stelt voor in 1995 te beginnen met de “werving en selectie” van drieduizend agenten en surveillanten, en met de bouw van tweehonderd eenvoudige cellen en vijftig 'jeugd'-cellen. In zijn Miljoenennota meldt minister Zalm (financiën) namelijk een belastingmeevaller van twee miljard gulden ten opzichte van het regeerakkoord. Deze meevaller wordt volledig gebruikt voor een extra verlaging van het financieringstekort. In het akkoord is afgesproken dat belastingmeevallers worden gebruikt voor het verminderen van het financieringstekort naar 2,7 procent van het bruto binnenlands produkt in 1998. “Waarna honderd miljoen zal worden toegevoegd aan de uitgaven voor rechtshandhaving, justitiële keten en preventie.” De PvdA-fractievoorzitter wil dat bedrag volgend jaar al besteden. “Is het ook niet in de geest van het regeerakkoord al in 1995 de honderd miljoen extra in te zetten?”

Oppositieleider Heerma vindt dat het kabinet veel concreter moet aangeven hoe het meer banen wil scheppen. In zijn bijdrage aan de algemene beschouwingen tekent de oppositieleider daarbij aan dat het CDA die banen ook veel meer in de marktsector zou willen zoeken in plaats van bij de overheid. De CDA-fractievoorzitter vreesde dat te veel banen in de collectieve sector worden gerealiseerd en spreekt in dat verband van “kunstbanen”. Wallage deelt die mening. Hij wijst er op dat in het regeerakkoord wordt gesproken over “echte banen”. De acht kleinere oppositiepartijen zijn niet gelukkig met de voornemens van het kabinet. De twee ouderenpartijen, het Algemeen Ouderenverbond (AOV) en de Unie 55+, maken zich vooral zorgen over het uitblijven van een degelijk ouderenbeleid. GroenLinks en Socialistische Partij ageren vooral tegen de 'ontmanteling' van de sociale zekerheid.

Pag.3: Bolkestein wil 'domein van burger' vergroten

VVD-leider Bolkestein meent dat misdaadbestrijding pas sinds kort door alle politieke partijen als prioriteit is erkend. “Het streven van dit kabinet van versterking van maatschappelijk toezicht kan leiden tot verscherping van de sociale controle. Wij kunnen een tegenwicht aan het proces van anonimisering bieden door de burger meer op zijn individuele verantwoordelijkheid aan te spreken.” Volgens Bolkestein dient dan ook “het domein van de burger te worden vergroot en dat van de verzorgingsstaat te worden verkleind.” De VVD-leider vindt dat het begrip individualisering te vaak wordt verward met egoïsme. “Ten onrechte, want het gaat er bij individualisering niet om de belangen van het individu voorop te stellen. Waar het wel om gaat, is dat zowel rechten als plichten zoveel mogelijk worden toegesneden op de individuele mens”, aldus Bolkestein.

D66-fractievoorzitter Wolffensperger zei dat het “moeilijk is door de romantische waas van de wittebroodsweken heen nu al een oordeel te geven over het kabinet.” Wel verzette hij zich tegen het neo-liberale etiket dat de VVD-leider op het kabinet wil plakken. “Noem het dan maar een gewoon kabinet”, aldus Wolffensperger.

D66 wil de inkomensgevolgen van de verschillende bezuinigingsvoorstellen bij de behandeling van de diverse begrotingen aan de orde stellen. Anticiperend daarop stelt Wolffensperger de invoering voor van een aanvullende tandarts-verzekering “voor iedereen”.

In de kabinetsvoorstellen voor het volgend jaar heeft PvdA-fractievoorzitter Wallage de compensatie gemist voor mensen met één of meer kinderen en een inkomen tot modaal. Deze groep wordt getroffen door de bezuinigingen op de kinderbijslag en in het Regeerakkoord is afgesproken dat zij daarvoor worden gecompenseerd via de individuele huursubsidie. Volgens Wallage is hiervoor volgend jaar honderd miljoen gulden beschikbaar.

Het CDA maakt zich vooral zorgen over de bezuinigingen op de infrastructuur, technologie en op de kinderbijslag. Verwijzend naar een recent onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau zei Heerma dat veel mensen in onzekerheid en angst leven over de toekomst. Het scheppen van werk is daarbij voor het CDA, net als voor het kabinet, de grootste zorg. Veel plannen van het kabinet op dit gebied zijn echter nog vaag en weinig concreet. Zo is niet duidelijk hoe de lastenverlichting precies vorm moet krijgen.

Ook de bestrijding van criminaliteit moet bijdragen aan het wegnemen van het algemene gevoel van onzekerheid. Daarom vindt het CDA onder andere dat het probleem van het cellentekort deel moet uitmaken van het door het kabinet aangekondigde “plan van aanpak” van de criminaliteit. De aanpak van illegaal in Nederland verblijvende buitenlanders moet veel strenger worden. Ter versterking van Nederlandse bedrijfsleven bepleitte Heerma de invoering van een zogeheten “concurrentietoets”. Daarbij vergelijkt Economische Zaken het bedrijfsleven systematisch met de voornaamste buitenlandse concurrenten.