Sobere begroting van kabinet-Kok

DEN HAAG, 20 SEPT. De Nederlandse economie groeit onverwacht snel. Desondanks daalt de werkloosheid volgend jaar niet. Dit blijkt uit de Miljoenennota voor 1995 die het kabinet-Kok vanmiddag heeft gepresenteerd.

Het kabinet mikt er op dat de komende vier jaar de werkgelegenheid met 350.000 banen groeit. Volgens premier Kok is een grotere stijging ook mogelijk. “Zoals de economie zich nu ontwikkelt moet het mogelijk zijn er een kop bovenop te zetten”, zei Kok in een toelichting. In de troonrede legde koningin Beatrix vanmiddag de nadruk op de bevordering van de werkgelegenheid. “Meer mensen aan de slag, dat is het devies”, zei ze. De begroting van het kabinet draagt het karakter van “soberheid en modernisering”, aldus de koningin.

Aan het begin van de troonrede stond koningin Beatrix stil bij de bevrijding van de eerste steden en dorpen van Nederland, vijftig jaar geleden bij het naderende einde van de Tweede Wereldoorlog. “Herdenken is herinneren, maar ook inspiratie putten en lering trekken voor het heden en de toekomst. Werken aan duurzame vrede, aan samenwerking binnen en buiten de landsgrenzen, dàt moet onze opdracht zijn”, aldus de koningin.

De economie groeit dit jaar met 2 procent, twee maal zo hoog als eerder voorspeld, en volgend jaar naar verwachting met 3 procent. De werkloosheid stijgt volgens de prognoses nog enigszins, maar volgens premier Kok kan dat ook omslaan in een lichte daling als gevolg van de hogere economische groei.

In de miljoenennota signaleert het kabinet dat het nu optredende herstel met name te danken is aan het aantrekken van de export, met vooral een groei van de uitvoer naar nieuwe markten, zoals de landen in Midden- en Oost-Europa.

Om de economie structureel te verbeteren moeten volgens het kabinet de arbeidskosten omlaag; dat betekent op de eerste plaats dat de hoge uitkeringslasten moeten worden verlaagd. Om de werkgelegenheid te bevorderen zet het kabinet in op een verlaging van de arbeidskosten. Dat gebeurt door de inkomstenbelasting voor werknemers en de Ziekenfondspremie voorwerkgevers te verlagen. Inclusief de uitgaven voor de sociale zekerheid en de zorg wil het kabinet volgend jaar ruim 4,5 miljard besparen, een bedrag dat in 1998 tot 18,1 miljard moet oplopen.

De regeringsfracties van PvdA, VVD en D66 reageerden vanmiddag overwegend positief op de miljoenennota; de grootste oppositiepartij, het CDA, was betrekkelijk mild. De werkgeversorganisaties VNO en NCW kunnen zich vinden in de budgettaire maatregelen van het kabinet, maar noemen het onverantwoord dat de economische structuur nauwelijks wordt versterkt. De vakcentrales FNV en CNV juichen toe dat de regering hoge prioriteit geeft aan werkgelegenheid, maar twijfelen aan de uitwerking van de plannen.