Ashdown in verlegenheid na congresuitspraak cannabis

LONDEN, 20 SEPT. Afgevaardigden naar het jaarlijks congres van de Liberale Democraten hebben de partijleiding in ernstige verlegenheid gebracht door gisteren vóór legalisering van cannabis te stemmen. De liberale leider, Paddy Ashdown, ziet zijn kans om zich te projecteren als een toekomstig leider van de natie, daardoor vandaag op de voorpagina's van de Britse kranten weggedrukt door koppen als “Liberalen willen dope”. En nog is de beker niet geledigd, want vandaag komt een motie aan de orde die afschaffing van de monarchie bepleit, op het moment dat Koningin Elizabeth II is overleden.

In het traditionele congres-seizoen, voorafgaand aan de opening van het Britse parlementaire jaar, eind oktober, wordt het spits altijd afgebeten door de Liberale Democraten. Ashdown verzamelt zijn troepen dit jaar in Brighton, in de wetenschap dat zijn partij sinds vorig jaar een serie vrijgekomen parlementszetels van de Conservatieven heeft afgepakt, dat ze voor het eerst zetels heeft veroverd in het Europees Parlement en dat ze op lokaal en regionaal niveau veel sterker is geworden dank zij de steun van gedesillusioneerde Tory-stemmers. Daarbij koestert Ashdown zich in de wetenschap dat hij van alle partijleiders onder het publiek de grootste 'satisfactie-ratio' bezit: het grote publiek ziet hem als capabeler en eerlijker dan andere politici.

Ashdown zorgde dat hij van het podium af was toen de leden de cannabis-motie aanvaardden, tegen het advies van de partijleiding in “omdat het naar buiten toe verkeerd zou worden uitgelegd”. 's Avonds wilde hij wel aan journalisten kwijt dat de wens van zijn partij “niet meer en niet minder” inhoudt dan dat een staatscommissie te zijner tijd de kwestie gaat bestuderen. Over de motie ter afschaffing van de monarchie is de partijleiding vol vertrouwen dat die niet zal worden aanvaard.

De toegenomen populariteit van Labour onder de nieuwe leider Tony Blair heeft Ashdown al twee congresdagen vol voetangels en klemmen gekost. Het grote onderliggende thema van de bijeenkomst is de vraag of de partij bij de volgende verkiezingen, met mogelijk onbesliste uitkomst, haar steun aan de Conservatieven of Labour moet geven. Ashdown, die anti- en pro-Labour vleugels in zijn partij bijeen moet houden, heeft het begrip 'gelijke afstand' geïntroduceerd in een poging dat debat uit te stellen. Maar de grondleggers van de oude SDP, de 'bende van vier' die bij Labour wegliep om een eigen sociaal-democratische partij op te richten die zes jaar geleden uiteindelijk met de Liberalen fuseerde, hebben stuk voor stuk al hun liefde betuigd voor het nieuwe sociaal-democratische Labour. In het zuiden, waar liberalen en socialisten vaak op plaatselijk niveau hebben leren samenwerken om de Tories buiten de deur te houden, is de neiging tot toenadering tot Labour groot. Maar in het noorden van het land, waar de Labour Party de dominante partij is, vechten liberalen zich dood om hun opponenten van hun plaats te drukken. Daar is de antipathie tegen Labour groot en elke schijn van toenadering tot de socialisten, hoe hervormd ook, wordt daar gezien als een garantie voor stemmenverlies.