Van den Broek staat in Brussel op een smeltende ijsschots

Voor Eurocommissaris Hans van den Broek breken spannende weken aan. In Brussel is het machtsspel om de portefeuilleverdeling al in volle gang, maar aan het Haagse thuisfront wordt aan zijn stoelpoten gezaagd. Minister Hans van Mierlo riep de politici afgelopen vrijdag op het getoeter te stoppen omdat het gezag van Van den Broek in het buitenland wordt ondermijnd. Het kabinet houdt vast aan de Nederlandse commissaris en zijn portefeuille buitenlandse betrekkingen in de huidige omvang.

Maar er is in Brusselse en Haagse kringen behoorlijke twijfel aan Van den Broek. De VVD roept bij monde van Kamerlid Frans Weisglas dat deze keer een liberaal naar Brussel moet. De PvdA roept dat het roer nu om moet omdat de portefeuille van Van den Broek wordt uitgekleed. “Het is de hoogste tijd om andere opties onder ogen te zien”, vindt de PvdA-Eurodelegatie. En ook bij de Permanente Vertegenwoordiging in Brussel (de Nederlandse ambassade bij de EU) is twijfel over het belang van de huidige portefeuille. “Nederland verliest met deze reisportefeuille invloed op de cruciale terreinen zoals transport, landbouw of mededinging”, zo luidt het op hoog niveau onder Nederlandse diplomaten.

Het pleit wordt dezer weken beslecht. De aanstaande commissievoorzitter Santer inventeriseert en legt de portefeuilleverdeling niet op zoals Delors. En dat geeft lidstaten ruimte om op de achtergrond te marchanderen en chicaneren. Het paarse kabinet houdt vast aan CDA'er Van den Broek. Kok wil premier zijn van álle Nederlanders en de kandidatuur van zijn partijgenoot Hedy d'Ancona zou te licht zijn. Bij Van Mierlo is er al evenmin aandrang op zijn partijgenoot Laurens-Jan Brinkhorst naar voren te schuiven. Brinkhorst, geen vriend van Van Mierlo, zou vanuit Brussel wel eens als een soort schaduwminister kunnen gaan spelen. In VVD-kring wordt ex-minister Neelie Kroes genoemd, maar haar relatie met fractievoorzitter Bolkestein is niet best. Zij verweet hem vorig jaar nog “intellectualiseren aan de zijlijn”. Den Haag houdt vast aan Van den Broek met het risico dat zijn taak vederlicht wordt en portefeuilles als transport of landbouw - die veel Nederlands belang herbergen - aan de neus voorbijgaan. Wie in het Brusselse machtsspel té lang wacht, krijgt de resterende kruimels. (DJE)