Ook geheim fonds voor pseudo-aankoop

DEN HAAG, 19 SEPT. Politierechercheurs kunnen over een bedrag tot één miljoen gulden beschikken als 'toongeld' om in het criminele milieu belangstelling voor de aankoop van criminele goederen te simuleren. Het ministerie van justitie heeft daarvoor een speciale pot beschikbaar, die los staat van het “geheime fonds” voor de koop van criminele informatie die zaterdag in het nieuws kwam.

Voor dit 'toongeld-fonds' heeft het ministerie een aparte “regeling met een bank” getroffen. Een aantal geselecteerde politiechefs kan het geld daar ten behoeve van hun rechercheurs lenen. Het bedrag van een miljoen gulden is een “maximum per incident” en kan bijvoorbeeld worden aangewend ingeval van 'pseudokoop', waarbij rechercheurs zich voordoen als potentiële handelaren in drugs of andere criminele goederen.

Dit staat in de vertrouwelijke 'Tip-, toon- en voorkoop'-richtlijn uit 1985, die toen door de procureurs-generaal is vastgesteld als leidraad voor “informatieverkrijging” uit het criminele milieu. Uit de richtlijn blijkt ook dat andere “overheidsorganen” dan het ministerie van justitie geld over hebben voor de koop van informatie uit het criminele milieu. In de richtlijn wordt niet aangeduid welke overheidslichamen dat zijn.

De vice-voorzitter van de VVD-fractie in de Tweede Kamer, Korthals, is “zeer bezorgd” over het geheime fonds. Hij zal bij de behandeling van de begroting van het ministerie van justitie, over enkele weken, opheldering vragen. Korthals meent dat dergelijke fondsen “in beginsel openbaar” moeten zijn. “De VVD is zeer huiverig over het sluiten van deals met criminelen. Als het dan toch gebeurt, moet er in ieder geval openbaarheid over worden betracht. Minimaal moeten de voorwaarden openbaar zijn”, aldus Korthals.

Niet bekend

Het Kamerlid Dittrich (D66) bepleit een “discussie” over de toelaatbaarheid van bijzondere opsporingsmethoden zoals de betaling voor criminele informatie. “Dit fonds bevindt zich in het schemergebied dat is ontstaan bij de opsporing van criminele organisaties”, zegt Dittrich. Hij wil de discussie net als de andere grote fracties in de Tweede Kamer voeren aan de hand van het rapport van een werkgroep uit de Kamer, die op het moment alle bijzondere opsporingsmethoden van Justitie tegen het licht houdt en daarover volgens planning half oktober zal rapporteren.