Kuijff lijkt allergisch voor k.o.-formule

TILBURG, 19 SEPT. Rini Kuijf heeft niet lang kunnen genieten van zijn speciale status in het Interpolis Wereldschaaktoernooi. De laatste overgebleven Nederlandse schaker bleef ver verwijderd van een nieuwe stunt en verloor kansloos van het Hongaarse talent Zoltan Almasi.

Nederlandse schakers lijken allergisch te zijn voor de spijkerharde wetten van de knock-out formule. Terwijl Piket, Van der Sterren en Van Wely recentelijk hoofdprijzen afdwongen in Dortmund, Antwerpen en Philadelphia, verdween de nationale inbreng in Tilburg traditiegetrouw in slechts drie ronden als sneeuw voor de zon. Een pijnlijke zaak, aangezien van de beste spelers alleen Van der Sterren niet aantrad.

Het avontuur van Kuijf had een katterige afloop. Zo doortastend als hij Eingorn en Hertneck op hun nummer had gezet, zo weifelend bestreed hij Almasi, de regerend jeugdwereldkampioen. Het was geen glorieus einde en Kuijf wist het: “Ik speelde als een natte krant.” Ongetwijfeld had hij zich meer voorgesteld van de tweede partij waarin hij met wit orde op zaken had moeten stellen. Achteraf gaf Almasi aan dat het slappe witte openingsspel zwart al snel in het voordeel had gebracht. Verliezen was nog steeds niet nodig, maar teleurgesteld riep Kuijf het onheil in hoog tempo over zich af.

Chauvinisten kunnen zich eventueel verder behelpen met Ivan Sokolov, de Bosnische grootmeester die in Oegstgeest woont. Sokolov vertelde bij het begin van het toernooi dat hij ernaar streefde geen barrages te spelen. Een schema van telkens twee dagen schaken en één dag bijtanken leek hem ideaal. Voorlopig zit hij met een score van 5,5 uit 6 strak op schema. Vaganian was de tweede speler die op 2-0 werd getrakteerd. Eén dijk van een partij en één cadeautje. In een stand die weinig anders leek te beloven dan remise raakte de Armeniër een loper aan die slechts op straffe van stukverlies verspeeld kon worden. Alleen Sokolov was getuige, maar sportief aanvaardde Vaganian de consequentie en gaf op.

Onder de resterende zestien spelers die de hoofdprijs van een ton najagen bevinden zich nog zes van de acht geplaatste spelers. Na Jan Timman moest ook Vladimir Episjin het veld ruimen. De uitschakeling van Karpovs kroonsecondant kwam niet uit de lucht vallen. In de zenuwslopende barragepartijtjes bewees hij andermaal de woorden van zijn meester dat het hem op cruciale momenten aan hardheid ontbreekt. Blozend en bevend was hij geen partij voor de onbewogen Drejev.

De finalisten van verleden jaar, Karpov en Ivantsjoek konden wel eens aan het warmdraaien zijn voor een reprise. Karpov overklaste de Portugees Antunes met het gemak dat bij hun standsverschil paste. Ivantsjoek voorzag de Oezbeek Nenasjev, toch niet echt een beginner, van leerrijk studiemateriaal.

De spannendste partij van de ronde speelden Georgiev en het nieuwste Russische prachttalent Morozevitsj. Onbevreesd zocht de jonge Rus met zwart verwikkelingen op waarnaar het publiek slechts in beduusd onbegrip kon kijken. Tot genoegen van menige collega moest Morozevitsj uiteindelijk boeten voor zijn ongebreidelde scheppingsdrang. Met zijn zelfbewuste gedrag en matige gevoel voor de schaaketiquette wekt hij regelmatig irritatie op. Wellicht is het voornamelijk onhandigheid. Georgiev begreep ook niet goed waarom Morozevitsj al dit moois na afloop niet wilde analyseren. Een dag later kwam het er toevallig wel van. Uiterst amicaal gingen ze samen op zoek naar de waarheid en liet Morozevitsj met briljante varianten zien waarom het jammer is dat hij in Tilburg is uitgespeeld.

Wit: Georgiev; zwart: Morozevitsj

1.d2-d4 d7-d5 2.c2-c4 Pb8-c6 Morozevitsj is een fervent aanhanger van de weinig gangbare Tsjigorin-verdediging. 3.Pb1-c3 d5xc4 4.Pg1-f3 Pg8-f6 5.e2-e4 Lc8-g4 6.Lc1-e3 e7-e6 7.Lf1xc4 Lf8-b4 8.Dd1-c2 0-0 9.Ta1-d1 Dd8-e7 In combinatie met zijn volgende zet een opmerkelijk nieuw plan. 10.Lc4-e2 e6-e5!? 11.d4-d5 Pc6-d4! 12.Pf3xd4 Niet 12.Ld4 exd4 13.Txd4 Tfe8 14.0-0 Lxc3 15.bxc3 Pxe4 16.Lb5 Lxf3 17.gxf3 Dg5+ 18.Kh1 Df5! 19.fxe4 Df3+ 20.Kg1 Te5 21.h4 Dg4 en zwart wint. 12...e5xd4 13.Td1xd4 Lg4xe2 14.Ke1xe2 Lb4-c5 15.Td4-d2 Lc5xe3 16.Ke2xe3 Pf6-g4+ 17.Ke3-e2 De7-g5 18.Ke2-d1! Hoe goed wit moet oppassen blijkt uit 18.h3? Pe3! met zwart voordeel. 18...f7-f5 19.e4xf5 Ta8-e8! Zwart heeft goede compensatie. 20.h2-h3 Pg4-e5 21.Th1-e1?! Dg5xg2 22.Td2-e2 Dg2-f3 23.Dc2-e4 Df3-h5 Te gevaarlijk was 23...Dxh3 24.d6 cxd6 25.f4! (25...Pd3 26.Dc4+). 24.f2-f3 h7-h6! Maakt een gaatje voor de koning omdat meteen 24...Pxf3 verliest na 25.Dxe8 Txe8 26.Txe8+ Kf7 27.T1e7+ Kf6 28.Pe4+ Kxf5 29.Pg3+. 25.f5-f6 g7xf6 26.Kd1-c1

Wit zoekt en vindt positioneel voordeel. Zwart kan opnieuw niet nemen: 26...Pxf3 27.Dxe8 Txe8 28.Txe8+ Kf7 29.T1e7+ Kg6 30.Tg8+ Kf5 31.Pe4 gevolgd door Pg3 en Te4 mat! 30. Kg8-g7 27.De4-c2 Dh5xf3 28.Kc1-b1 Kg7-h8 29.Pc3-b5 Te8-c8? In een kritieke stelling grijpt zwart mis. Hij had 29...c6 moeten proberen. 30.Pb5xc7 Tf8-d8 31.Te2-e3 Df3-h5 32.Te3-c3! Dit had hij overzien. 32...Dh5-g6 33.Dc2xg6 Pe5xg6 34.Te1-e6 Td8-d7 Na 34...Kg7 wint wit mooi met 35.d6 met de dreiging 36.Pe8+ Txe8 37.d7! 35.d5-d6 Tc8-f8 36.Pc7-d5 Tf8-f7 37.Pd5xf6 Pg6-f8 38.Tc3-g3 Tf7-g7 39.Te6-e8 Td7-f7 40.d6-d7 Zwart geeft het op.