Hongkong: zege voor democraten

HONGKONG, 19 SEPT. Bij lokale verkiezingen in Hongkong hebben partijen die uitbreiding van de democratie voorstaan belangrijke winst geboekt. De opkomst was laag: 33 procent.

Het was de eerste maal in de Britse kroonkolonie dat er volledig democratische verkiezingen werden gehouden, naar de inzichten van gouverneur Chris Patten.

De grootste pro-democratische groepering, het Verenigde Democratische Ontmoetingspunt, kreeg 77 zetels bij de verkiezingen voor de 'district boards', de onderste laag van de Hongkongse democratie van drie niveaus. Een kleinere democratische stroming behaalde 29 zetels. De partijen die nauwe banden met de communistische regering van de Volksrepubliek China voorstaan, wonnen 37 zetels. De conservatieve partijen, die door het zakenleven worden gesteund, kwamen ook op een totaal van 37 zetels. Ruim de helft van de zetels ging naar onafhankelijke kandidaten. Naar verwachting zullen de meeste onafhankelijken steun geven aan de conservatieve partijen.

De opkomst was laag, maar lag nog net hoger dan bij de verkiezingen in 1991. “Het is zelfs een groot succes”, aldus de Amerikaanse socioloog Michael DeGolyer, die uitgebreid studie maakt van het overgangsproces van Hongkong. DeGolyer had verwacht dat veel meer mensen zouden thuisblijven, in de wetenschap dat hun stem over drie jaar door China toch weer wordt geannuleerd.

Pro-Chinese kranten in Hongkong schreven vandaag daarentegen dat de opkomst zo laag was dat gouverneur Chris Patten zijn democratisering onmogelijk als een succes kan betitelen. “De meerderheid zweeg”, zo schreef de Wen Wei Po, een pro-Chinees dagblad.

Na zijn aantreden in 1992 lanceerde Patten een plan voor een belangrijke uitbreiding van de democratie, met directe verkiezingen, vóór de overname van Hongkong door China in 1997. De voorstellen van de gouverneur stuitten op grote bezwaren van Peking. Onderhandelingen tussen de Britse en Chinese regering over het onderwerp leverden niets op, waarna Patten, met goedkeuring van Londen, besloot de democratisering zonder Chinese goedkeuring door te voeren. Peking heeft al aangekondigd na 1997 korte metten met de democratie van Hongkong te zullen maken.

Onderdeel van Pattens plan was de directe verkiezing van alle 346 zetels van de achttien 'district boards'. Deze raden hebben slechts een beperkte invloed, ze dienen de regering van advies over lokale zaken, maar zijn in getrapte verkiezingen ook verantwoordelijk voor de keus van 10 leden van de Legislative Council (Legco), de middelste bestuurslaag van Hongkong. In 1995 wordt de Legco weer gekozen, dan ook met een groter aantal rechtstreeks te verkiezen zetels. De Legco was in het verleden altijd een lichaam dat de besluiten van de regering (Executive Council) nauwelijks kritiseerde. Patten wenst van de Legco een soort parlement maken. (AP, Reuter)