Holland Acht zet sprint te laat in

ROTTERDAM, 19 SEPT. De baan was vijftig meter te kort voor de eindsprint van de Holland Acht. De zware Nederlandse mannen hadden in de laatste kilometer ruim twee seconden goed gemaakt op de Amerikanen, maar kwamen aan de finish na 2.000 meter nog ongeveer twee meter, 0.60 seconde, te kort voor de wereldtitel.

De Holland Acht behaalde vannacht op het laatste nummer van het WK roeien in Indianapolis in de Verenigde Staten de zilveren medaille met een snelle tijd van 5.25,10. Nico Rienks, Ronald Florijn, Jaap Krijtenburg, Henk Jan Zwolle, Kai Compagner, Niels van der Zwan, Niels van Steenis, George van Iwaarden (gemiddeld 1.94 meter lang en 92 kilo zwaar) en stuurman Jeroen Duyster eindigden achter de Verenigde Staten, maar vóór de Roemenen, de Duitsers en de Fransen. Het was de eerste Nederlandse medaille in de acht sinds 1924.

“Iedereen ging uit zijn bol op het botenterrein”, vertelde Rienks vanuit Indianapolis. “Zo'n Holland-landje dat de Duitsers en Roemenen pakt. Dat is hier niet onopgemerkt gebleven. Maar de Amerikanen waren zo hard weggegaan, dat ze kapot gingen. Achteraf gezien hadden we daarvan moeten profiteren en hadden we misschien zelfs kunnen winnen.”

Na de rommelige startprocedure, waarin de Oekraïne na twee valse starts werd gediskwalificeerd en de Verenigde Staten één waarschuwing kregen, namen de favoriete Amerikanen de leiding op het meer van Eagle Creek Park. Bij de duizend meter bedroeg hun voorsprong op de rest van het veld een bootlengte. Het verschil met de Holland Acht, die ongeveer gelijk opging met de Roemenen de Duitsers, was 2,91 seconde.

Roeien is doodgaan en toch doorgaan. Anders dan fietsers en schaatsers, die omvallen als ze te ver gaan, kunnen de zittende roeiers zichzelf tijdens een wedstrijd volledig uitputten. En dan toch nog eens versnellen voor een eindsprint. Extreme melkzuurwaarden in hun spieren opbouwen. En dan toch het tempo opvoeren tot meer dan veertig slagen per minuut.

De Holland Acht versnelde vlak voor de 1.000 meter met twintig harde slagen. Om de concurrentie te demotiveren. De Duitsers vielen als eerste weg, de Roemenen konden slechts met moeite volgen. Intussen stortten de Amerikanen langzaam in. Op 1.500 meter bedroeg het verschil nog 1,98 seconde. Stuurman Duyster brulde dat de koploper te bereiken was. Vervolgens schoof bij iedere slag het puntje van de Nederlandse boot dichter naar het Amerikaanse puntje toe.

Maar de Amerikanen - elfvoudig Olympisch kampioen - hielden stand tot aan de finish. De uitgeputte en over hun riemen hangende Nederlanders leken na afloop lang te twijfelen of ze mochten juichen. Zilver leek vorig jaar na het WK een onbereikbaar ideaal, gisteren was het al weer een halve nederlaag.

“Het was veel meer dan we twee jaar geleden hadden kunnen hopen”, zei Rienks, die vorig jaar het experiment met de Holland Acht in de steigers zette. “Op zo'n korte termijn - de andere landen zijn al jaren bezig - een medaille winnen is een heerlijk gevoel. Dat klinkt misschien niet juichend, maar zo is het wel bedoeld. Het ging de laatste maanden al erg goed. En dan is het prettig als je dat bevestigd ziet.” De roeiers gooiden na afloop hun twee coaches in het water, dronken de champagne van chef d'equipe Henk Hospers en vierden feest. De Holland Acht is een project, gesponsord door het bedrijf KIWA en het NOC*NSF, dat moet uitmonden in een medaille op de Olympische Spelen in 1996. Vorig jaar kropen de zware toppers voor de eerste keer bij elkaar om te kijken of Nederland zich op het prestigieuze slotnummer van ieder groot toernooi zou kunnen meten met de wereldtop. De acht won in 1993 verrassend in Luzern, maar werd vijfde op de WK in Tsjechië.

Het resultaat op dit WK - een medaille èn minder dan een bootlengte achter de winnaar - zou bepalend zijn voor de motivatie bij de deelnemers om hun maatschappelijke carrière (Florijn is 33, Rienks 32, Zwolle bijna 30, de rest achter in de twintig) nog twee jaar vooruit te schuiven. Dit seizoen staken bondscoach René Mijnders en Adriaan Lieszner nog meer tijd in het project, kwam Zwolle de ploeg versterken en nam de ervaren Rienks plaats op slag. De acht trainde het afgelopen jaar veertien keer per week, anderhalf uur per training. Met een zilvere medaille als resultaat.

“Als we nu geen medaille hadden gehaald waren we gaan twijfelen over hoe het nog beter zou moeten”, zei Rienks na afloop. “Dan waren we waarschijnlijk gestopt. Maar we kunnen dit reproduceren. Het was geen toevalstreffer, zoals vorig jaar op Luzern. Als we hier opnieuw zouden starten zouden we weer tweede worden. Want dan zouden de Amerikanen het slimmer doen.”

Rienks, die nooit durft te bluffen, vindt bovendien dat is gebleken dat een olympische medaille niet onmogelijk is. “De Amerikanen, Roemenen en Duitsers roeien consequent het hele jaar door drie keer per dag. Wij pas vanaf januari twee keer per dag. In een olympisch jaar kunnen we het nog beter doen. Het moet nog een keer in een overwinning eindigen.”