HENK FIGEE 1948 - 1994; Enthousiast uitgever

Onverwacht is zaterdag na een korte ziekte de uitgever en schrijver Henk Figee (46) overleden. Figee zal binnen de uitgeverswereld vooral bekend blijven als de man met een fijne neus voor buitenlandse literatuur. Voor de twee uitgeverijen waar hij de afgelopen acht jaar werkte kocht hij een groot aantal titels met hoge kwaliteit aan, waarbij hij vaak het geluk had dat deze in de Nederlandse vertaling ook nog zeer goed verkocht werden.

Dat laatste was niet in de laatste plaats aan de bijzondere eigenschappen van Figee te danken. Hij kon zeer enthousiast over zijn ontdekkingen praten, en ik ben er van overtuigd dat dit enthousiasme nooit werd geveinsd. Als hij je zei dat je een boek beslist moest lezen, kreeg je de neiging om alle andere boeken meteen voor dat van hem opzij te schuiven.

Op die manier wist hij in Nederland ruime aandacht te krijgen voor Wilde Zwanen van Jung Chang, een boek dat hij had aangekocht lang voor het het op de internationale bestsellerlijsten terecht kwam. Een andere gouden greep was de roman Jazz van de Toni Morrison, een schrijfster voor wie op het moment dat Figee haar in Amerika opzocht andere Nederlandse uitgeverijen hun neus ophaalden. Toen ze korte tijd daarop de Nobelprijs voor literatuur won, was ze plotseling de meeste begeerde naam van de Frankfurter Buchmesse.

Bij uitgeverij Nijgh & Van Ditmar waar hij de laatste twee jaar werkte, was Figee in de eerste plaats verantwoordelijk voor de opzet van het buitenlandse fonds. Ook daar ging hij zeer behendig te werk. Hij kocht vorig jaar, nog voor iemand er oog voor had, Paddy Clarke Ha ha Ha van de latere Ierse Bookerprijs-winnaar Roddy Doyle. En dit jaar kocht hij Reef van de jonge Engelse debutant Romesh Gunesekera, een boek dat alweer hoge ogen gooit als mogelijke winnaar van de Bookerprijs.

Figee was een uitgever met veel gevoel voor de menselijke kanten van het vak. Toen ik hem vorige maand sprak, liet hij merken weinig te verwachten van de al te sterk op marketing gerichte aanpak die nu overal wordt doorgevoerd. Het was voor hem niet voldoende om voor weinig geld de rechten van succesvolle buitenlandse auteurs aan te kopen, en die dan met veel geweld aan de boekhandel te slijten. Het ging hem om de schrijvers, met wie hij vaak vriendschap sloot. Dank zij deze benadering werden bekende buitenlandse auteurs als de ex-Joegoslavische Dubravca Ugresic bijna onderdeel van de Nederlandse literatuur. Behalve als uitgever was Figee ook bekend als schrijver, vooral van kinderboeken. Hoewel hij hierbij vooral werd geprezen vanwege zijn humor, nam hij ook dit schrijven zeer serieus. Tijdens de kinderboekenweek had geen zin hem op de uitgeverij op te bellen. Hij zat dan altijd ergens in een schoolklas voor te lezen.