Frans uiterst rechts tegen corruptie

PARIJS, 19 SEP. Uiterst rechts in Frankrijk heeft zich meester gemaakt van de strijd tegen corruptie in politiek en bedrijfsleven. Jean-Marie Le Pen heeft zich zondag als eerste kandidaat gesteld voor het presidentschap met een programma dat het opneemt tegen de verrotting van de binnenlandse politiek èn van Europa. Philippe de Villiers, prominent parlementariër uit de regeringscoalitie, houdt hem gezelschap. Met succes.

De twee politieke leiders van rechts Frankrijk hebben de wind in de zeilen nu de centrum-rechtse regering van premier-Balladur vrijwel dagelijks nieuwe onthullingen heeft te verwerken over frauduleuze banden in het bevriende bedrijfsleven én tussen bedrijven en eigen politici. Het aanzien van de centrum-rechtse coalitie begint wat dat betreft te lijken op dat van de laatste socialistische regeringen vóór de machtswisseling van mei '93.

De huidige coalitie bestaat uit de gaullistische RPR (voorzitter Jacques Chirac; vooraanstaand lid Edouard Balladur) en de UDF (voorzitter Valéry Giscard d'Estaing; opgebouwd uit de liberale Parti Républicain en de christen-democratische CDS).

De onlangs wegens politiek-financiële verdenkingen afgetreden RPR-minister van communicatie, Alain Carignon, sleept de laatste dagen zakenlieden en advocaten in zijn val mee. De zittende minister van industrie Gérard Longuet is als voorzitter van de meeregerende Parti Républicain en als privé-persoon onderwerp van verschillende gerechtelijke onderzoeken. De RPR-burgemeester van Lyon, oud-minister Michel Noir, tegen wie al 22 maanden eenzelfde soort onderzoek loopt, is nog allerminst uit de zorgen.

In de affaire-Noir wordt de landelijke tv-held, TF1 nieuws-presentator Patrick Poivre d'Arvor verdacht van het aannemen van enige tonnen afkomstig van de zelfde zakenman Botton, die stevig aan Noirs campagnes in Lyon zou hebben meebetaald. UDF-senator Maurice Arreckx, oud-burgemeester van Toulon en oud-voorzitter van de 'Gedeputeerde Staten' van de provincie Var (aan de Côte d'Azur) zit al anderhalve maand in de gevangenis verdenking van het vragen en aannemen van smeergeld bij de aanbesteding van openbare gebouwen. In het met de Franse mafia gelieerde klimaat waarin hij opereerde werd naar alle waarschijnlijk ook de moord beraamd op de anti-corruptie parlementariër Yann Piat. Zij was na onenigheid met Le Pen overgestapt naar de Parti Républicain, waarvan minister Léotard (defensie) ere-voorzitter is.

De politieke aantrekkingskracht van Le Pen en De Villiers is aanzienlijk. Beiden strijden voor een niet-corrupt Frankrijk dat zich niet verder door Europese integratie en vrije immigratie laat beroven van zijn klassieke waarden. Bij de jongste Europese verkiezingen haalde De Villiers met zijn Combat pour les valeurs 12 procent van de stemmen. Le Pen en zijn Front National haalden 10,5 procent, één procent minder dan bij de vorige verkiezingen.

Philippe De Villiers, voorzitter van de Staten in de Vendée (Zuid-West Frankrijk), heeft zich zondag in Parijs teruggetrokken uit de Parti Républicain. Hij blijft overigens lid van de overkoepelende UDF. Als hij de eer niet aan zichzelf had gehouden, dan had de PR hem zelf wel geroyeerd wegens illoyaal partijgedrag. De Villiers zei: “Wanneer een partij het moet hebben van mensen die in staat van beschuldiging zijn gesteld, en mensen die het verdienen, van mensen die in de cel zitten en mensen die er thuishoren, dan is het verval aanzienlijk.”

De Villiers distantieert zich fel van de vergelijking met Le Pen. Hij is bij de laatste Europese verkiezingen openlijk gesteund door (anti-Maastricht) minister van binnenlandse zaken Charles Pasqua en geniet een aanzienlijke respectabiliteit bij RPR- en UDF-kiezers. Dat is voor Le Pen minder het geval. Diens genre xenofoob populisme wordt door de andere partijen niet geleverd.

Binnen de kleinste regeringsgroepering UDF hebben de affaires van de laatste maanden tot aanzienlijke onrust geleid. Een scheuring is ternauwernood voorkomen. Giscard d'Estaing is zonder veel warmte herkozen als eerste man. Hij heeft zich vandaag weer als presidentiabel leider gepresenteerd met een uitvoerig plan tegen de werkloosheid, maar ook in opiniepeilingen lijkt hij weinig steun te ondervinden. De top van de christen-democratische helft van het UDF heeft dezer dagen een 'moreel contract' opgesteld voor de komende verkiezingsperiode. Tot nu toe zijn de CDS-ministers redelijk buiten het affaire-nieuws gebleven.