Sprookjeshuwelijk van Intel en Compaq dreigt op de klippen te lopen

ROTTERDAM, 16 SEPT. De relatie tussen twee van de belangrijkste partijen op de mondiale computermarkt, pc-producent Compaq en chip-fabrikant Intel, kraakt in zijn voegen. Hekelde Compaq-topman Eckhard Pfeiffer zijn Intel-collega Andy Grove afgelopen weekeinde om diens gebrek aan loyaliteit, gisteren gaf Compaq Intel een oorvijg bij de presentatie van een nieuwe reeks pc's. Intel-rivaal AMD bleek een prominente plaats gegund als leverancier van de microprocessoren, de 'motor' van de microcomputer.

Dat is opmerkelijk: een toonaangevende pc-fabrikant die zich niet volledig overgeeft aan Intel. En bovendien: het huwelijk tussen Compaq en Intel leek, zoals Amerikanen dat zeggen, “gemaakt in de hemel”. De samenwerking tussen beide partijen, hartstochtelijke voorvechters van de pc als universeel trekpaard in de informatiemaatschappij, gold als ijzersterk. Intel domineert zo'n 80 procent van de markt voor microprocessoren; Compaq verdrong IBM dit jaar van de eerste plaats op de pc-markt.

Toch kwam de breuk niet geheel onverwacht. Begin dit jaar maakte Compaq bekend een overeenkomst te hebben gesloten met Advanced Micro Devices. AMD maakt dezelfde types chips als Intel, zij het dat Intel een grote technologische voorsprong heeft op de klonen-fabrikant. Toen heette het nog dat Compaq, wegens zijn sterke groei, behoefte had aan een tweede grote leverancier.

Maar in Barcelona, waar het afgelopen weekeinde topmanagers uit de computerindustrie de jaarlijkse Etre-conferentie bijwoonden, kwam de aap uit de mouw. Pfeiffer (53) bleek er behept met dezelfde agressie die Compaq de afgelopen drie jaar onder zijn leiding zo succesvol maakte. Tegenover een panel van chipfabrikanten beschuldigde hij Intel ervan te volharden in een commerciële strategie die Compaq schaadt.

Zo beschuldigde Pfeiffer Intel van een advertentiecampagne die ten koste gaat van Compaq, maakte hij “als grootste klant” aanspraak op hogere kortingen en bekritiseerde hij Intel om diens verkoop van pc-ontwerpen aan concurrerende computerfabrikanten.

Pfeiffer richtte zijn pijlen met name op de 'Intel inside'-campagne. In het kader van die actie, gericht op vergroting van zijn naamsbekendheid, wil Intel dat afnemers hun computers van stickers voorzien die meedelen dat er een Intel-chip in zit. De begeleidende reclamegolf doet, aldus Pfeiffer in Barcelona, afbreuk aan de waarde van het merk Compaq. Klanten zouden kunnen denken dat elke merk pc uitwisselbaar is voor een ander als er maar een Intel-chip in zit.

De ongewone botsing in Barcelona kan volgens marktanalisten een nieuwe breuklijn markeren in de discussie over de chiptechnologie voor de komende jaren. Fabrikanten van pc's en microprocessoren groeperen zich rondom het tot dusverre dominante Intel en/of sluiten zich aan bij de ontwikkelaars van de PowerPC (drijvende krachten: IBM, Apple en Motorola). Op zichzelf zijn alle betrokkenen het eens over de waarde van standaarden, maar tegelijk bestaat grote weerstand tegen monopolieposities van toeleveranciers.

Intel gebruikt zijn positie bijvoorbeeld om de afzet te bevorderen van de nieuwe, veel duurdere Pentium-chip als opvolger van zijn vorige succesnummer, de 486-processor. Compaq is er echter niet onverwaardelijk overtuigd van de waarde van de Pentium. De kracht van de nieuwe chip brengt ontegenzeggelijk voordelen voor 'zware' toepassingen, zoals grafische en video-programma's die veel computerkracht vergen.

Volgens Mark Vena, bij Compaq verantwoordelijk voor de Presario-pc's waarmee de onderneming zich op de particuliere markt richt, hebben veel modale computergebruikers de Pentium niet nodig. “Het gaat om de praktische functionaliteit”, zegt hij. “In veel machines biedt de Pentium nauwelijks voordelen ten opzichte van de 486.”

Compaq, dat de laatste jaren telkens voorop loopt als de pc-fabrikanten weer een prijzenslag aangaan, gaat ervan uit dat veel concumenten meer belangstelling hebben voor een goede, betaalbare computer dan dat ze per se de meest geavanceerde technologie in hun apparaten willen hebben.

Pfeiffers impliciete waarschuwing in Barcelona - dat Compaq zich tot andere toeleveranciers wendt als Intel zijn bedrijf niet tegemoetkomt - lijkt niet alleen gunstig voor consumenten die geen dure pc's willen. Ook de klonenfabrikanten stak hij daarmee een hart onder de riem bij hun moeizame pogingen Intels wurggreep op de markt wat losser te maken.

Mogelijk wordt de druk op de deze chipfabrikant nog vergroot als het Amerikaanse AST, 's werelds vijfde pc-producent, binnenkort nieuwe modellen presenteert. Naar verluidt zal het bedrijf uit Irvine, Californië, microprocessoren monteren van Cyrix, net als AMD producent van Intel-klonen.