Nieuw museum toont 'Domburgse kunstkolonie'

DOMBURG, 15 SEPT. In Domburg is vandaag het museum Marie Tak van Poortvliet geopend. Het museum is gevestigd in een door architect Cees Dam nagebouwd tentoonstellingsgebouw, dat begin deze eeuw bij Domburg was opgericht. Het is genoemd naar de antroposofe en kunstverzamelaarster Marie Tak van Poortvliet (1871-1936), die rond de eeuwwisseling in Domburg woonde.

Het nieuwe museum heeft nog geen eigen collectie. De eerste tentoonstelling is gewijd aan kunstenaars die deel uitmaakten van de zogenoemde Domburgse kunstkolonie. De schilder Jan Toorop was de spil van deze kunstenaarsgroep. Andere leden waren onder anderen Piet Mondriaan, Jacoba van Heemskerck, Henri le Fauconnier, Ferdinand Hart Nibbrig en Charley Toorop. Ook Piet Mondriaan was van 1908 tot 1916 regelmatig voor korte of langere tijd in Domburg te vinden, maar hield zich afzijdig van de kunstenaarskring. Op de tentoonstelling is werk te zien van vijftien kunstenaars, die ook in 1912 samen in Domburg exposeerden. Van Mondriaan bij voorbeeld zijn zes van de zeven destijds tentoongestelde werken te zien. Getoond worden schilderijen uit openbare collecties, maar ook zelden getoond werk uit particulier bezit.

Domburg was rond de eeuwwisseling een mondaine badplaats. Vorsten, groot-industriëlen, en andere leden van de Europese 'beau-monde' kozen er in de zomermaanden domicilie. In hun kielzog namen ze een stroom van kunstenaars mee. Het was Jan Toorop die het initiatief nam verkooptentoonstellingen voor de badgasten te organiseren. Zo verrees in 1911 een houten tentoonstellingsgebouw in de duinen van Domburg, dat nog hetzelfde jaar werd vernield door een storm. Maar het jaar erop stond er een steviger gebouw. Het is dit gebouw dat door Cees Dam is nagebouwd, zij het niet in de duinen maar in de hoofdstraat.

Een aantal particulieren nam in 1991 het initiatief het kunstenaarsverleden van Domburg opnieuw zichtbaar te maken. De provincie Zeeland, de gemeente Domburg, en een aantal sponsoren haakten in. Het museum werd naar Marie Tak van Poortvliet genoemd omdat zij de kunstenaars ondersteunde. Kunsthistorica J.F.A. van Paaschen-Louwerse, initiatiefneemster van het museum, bracht voor de openingstentoonstelling zeventig werken van de leden van de 'Domburgse Groep' werden bij elkaar. Sommige schilderijen werden uit particuliere collecties uit de Verenigde Staten gehaald. In het Zeeuws Museum in het Abdij-complex van Middelburg wordt in diezelfde periode de tentoonstelling Mondriaan en Toorop temidden van hun Tijdgenoten in Domburg gehouden. Beide tentoonstellingen duren tot en met 15 januari 1995.