Bevrijders geëerd in guur Maastricht

MAASTRICHT, 15 sept. Eigenlijk hadden de Engelsen Zuid-Limburg moeten bevrijden, maar om strategische redenen waren het de Amerikanen die de zone van dertien mijl in Zuid-Limburg kregen toegewezen om vanuit het westen Aken te kunnen aanvallen.

Twee regimenten van de XXX-ste infanteriedivisie, The Old Hickory, werden zo de bevrijders van Maastricht en omstreken. Op 13 september 1944 werd het stadsdeel Wyck op de oostelijke oever van de Maas bevrijd, de volgende dag konden twee compagnies de rivier oversteken om het centrum te bevrijden. Dat gebeurde zonder bloedvergieten. De laatste Duitse troepen waren op 13 september naar België gevlucht.

Het aantal Amerikaanse veteranen is niet zo groot meer en hun leden worden steeds strammer, maar nog altijd zien zij die nog leven verlangend uit naar de reis die zij om de vijf jaar maken naar Maastricht, de eerste grote stad in Nederland die van de Duitsers werd bevrijd.

Op de hernieuwde triomftocht door de binnenstad vloeiden de tranen gisteren weer net zo spontaan als vijftig jaar geleden, zowel bij de toeschouwers als bij de veteranen en hun aanhang. “Het is alleen zo jammer dat het weer iedere keer zo beroerd is”, bedenkt een van hen vanonder zijn plastic regenjas. Een ander aait een jongetje over zijn bol en geeft hem een pakje kauwgom: “Are you a good boy? Then keep the Germans out!” Een overbodige vermaning, want hoe bevriend ze tegenwoordig ook zijn, de Oosterburen bleven gisteren vanzelf weg. Behalve dan in de Sint Janskerk waar een Akens koor optrad.

Drie dagen lang wordt het gezelschap van tachtig veteranen gefêteerd. Half Maastricht is uitgelopen dankzij de medewerking van veel werkgevers, die hun personeel een dagje vrijaf hebben gegeven. Overal waar de bevrijders komen staan kinderkoren, fanfares en bevrijdingscomités klaar om hen te begroeten.

Regen of geen regen, het werd toch weer feest in Maastricht. 's Middags swingen op de Markt terwijl op het Vrijthof de kermis stond te wachten tot de offciciële zitting in de Sint Janskerk was afgelopen. Maar na zes uur werd het dan ook daar feestvieren tot diep in de nacht.

Vandaag wordt een bezoek gebracht aan een bejaardentehuis en vanavond geeft de Maastrichtse Volksopera een speciale voorstelling van Hello Dolly in een mengsel van Maastrichts en Amerikaans.

De meeste veteranen blijven nog tien dagen in Europa. Want na Maastricht volgen Heerlen en Kerkrade die herdenken dat ze door hen zijn bevrijd. En er zijn uitstapjes naar de Ardennen, waar minder prettige herinneringen wachten voor de leden van de divisie die tussen Omaha Beach en Berlijn meer dan de helft van haar manschappen verloor en niet voor niets een tweede bijnaam kreeg: Workhorse of the Western front.