Arnhem klaar voor grote herdenking

ARNHEM, 15 SEPT. De in 1944 gedeeltelijk verwoeste Eusebiuskerk kreeg vanochtend nog een laatste likje verf. Ook liepen politiemensen al vroeg zenuwachtig met oortelefoons heen en weer over het grote kerkplein. Arnhem maakte zich op voor de grootse herdenking van Operatie Market Garden, die vandaag is begonnen en de stad een week lang in de ban zal houden.

De door burgemeester Scholten zelf gepromote Market-Garden-vlag prijkt aan menige pui en winkeliers sieren hun etalages met authentiek oorlogsmateriaal. Eén van de rond duizend veteranen die vanochtend in de Rijnhal door het gemeentebestuur werden verwelkomd zegt over de festiviteiten: “Let wel, we zijn hier niet om iets te vieren. We komen onze kameraden herdenken en de bevolking van Arnhem onze verontschuldigingen aanbieden.”

Bij de Operatie Market Garden of de Slag om Arnhem, de mislukte invasiepoging van de geallieerden, stierven veel militairen en burgers. De bevolking van Arnhem moest de stad verlaten om haar maanden later vernield en geplunderd terug te vinden. De veteranen die voor de vijftigste herdenking van deze historische feiten zijn teruggekeerd, zijn zich daar terdege van bewust, zo laten zij weten. “In plaats van een doorbraak in de oorlog brachten we dood en verderf, maar dat hebben jullie ons nooit kwalijk genomen”, stelde gisteren generaal Sir John Hackett bij de onthulling van een monument in Oosterbeek. Eén van de beste bewijzen voor die merkwaardige 'band' tussen de Arnhemse bevolking en de geallieerde Britse en Poolse militairen is het feit dat de meeste veteranen die dezer dagen Arnhem bezoeken zijn ondergebracht bij gastgezinnen.Er zijn meer 'ontmoetingen' tussen de oud-militairen en de bevolking georganiseerd: gezamenlijke ontbijten, lunchpauze-concerten, wandeltochten en défile's.

Vandaag kregen de veteranen in de Rijnhal een herinneringsmedaille uitgereikt.

Een aantal Britse veteranen kijkt met spanning uit naar aanstaande zaterdag. Het is de bedoeling dat zij dan na maandenlange training opnieuw een luchtsprong kunnen maken boven de Ginkelse heide, in aanwezigheid van naar verwachting tienduizenden belangstellenden onder wie Prins Bernard en de Britse kroonprins Charles. Gezien de slechte weersverwachtingen is het de vraag of het daarvan komt.

Of Arnhem volgend jaar stopt met het grootschalig herdenken hebben burgemeester en wethouders nog niet besloten. Volgens een gemeentewoordvoerder zouden de herdenkingen wel eens door kunnen gaan 'zolang er veteranen bereid zijn naar hier te komen'. Veel van de veteranen die Arnhem dezer dagen bezoeken hebben aangegeven dat dit hun laatste bezoek aan het vroegere slagveld was. Er blijkt evenwel nieuwe belangstelling te ontstaan bij hun nazaten om het historisch slagveld te bezoeken.