'Wil een andere delegatie nog het woord voeren?'

KAIRO, 14 SEPT. De spanning steeg gisteren met de minuut, op de laatste dag van de Wereldbevolkingsconferentie in Kairo. Veertien dagen lang hadden de ongeveer 180 deelnemende delegaties in het zogeheten Main Committee onderhandeld over de tekstgedeelten die in het ontwerp- slotdocument nog tussen haakjes stonden. Nu was het uur der waarheid aangebroken: als delegaties voorbehouden wilden maken met betrekking tot bepaalde gedeelten van het ontwerp-slotdocument, dan zouden ze dat nu kenbaar moeten maken. De aandacht van de deelnemers was daarbij vooral gericht op het Vaticaan: zou dat na alle discussies over abortus en reproduktieve rechten het ontwerp-slotdocument ondersteunen? Bij internationele conferenties van de Verenigde Naties kunnen delegaties drie soorten voorbehouden maken. Het minst zware is een opmerking bij een specifieke paragraaf van de ontwerp-tekst. Serieuzer wordt de zaak als een land na de behandeling van de ontwerptekst van het slotdocument een verklaring aflegt waarin er kanttekeningen worden geplaatst bij de tekst. Het zwaarste voorbehoud bestaat er uit dat een lidstaat nadat het slotdocument is aangenomen in de verklaring afstand neemt van bepaalde aspecten van dat document. Al snel werd duidelijk dat een aantal delegaties kanttekeningen wilde plaatsen. Zo wilde Iran dat seksuele voorlichting aan adolescenten onder de supervision van hun ouders plaatsheeft en niet onder hun guidance zoals in de ontwerptekst staat vermeld. Al snel was hoofdstuk acht aan de beurt, met daarin paragraaf 8.25 die handelt over abortus. Nadat de delegatie van Malta aangegeven had dat het een voorbehoud uitsprak over deze paragraaf omdat er geen “veilige” abortus zou bestaan, viel er een stilte in de plenaire vergadering. “Wil een andere delegatie nog het woord voeren?”, vroeg de voorzitter. Toen het stil bleef, sprak deze de formule uit waarmee besluiten in VN-vergaderingen worden vastgelegd.

De voorzitter ging verder met de behandeling van het ontwerp- document. De Filipijnse delegatie tekende bezwaar aan tegen het schrappen van het recht op gezinshereniging voor internationale migranten, en intussen nam de speculatie op de publieke tribune toe over de houding van het Vaticaan.

Na de lunchpauze maakten Argentinie en de Dominicaanse Republiek voorbehouden met betrekking tot de termen reproductive health en fertility regulations. Daarna kwam eindelijk de delegatie van het Vaticaan aan het woord. De delegatieleider begon met een opsomming van de pluspunten in de ogen van het Vaticaan, zoals de koppeling van ontwikkeling en het bevolkingsvraagstuk. Maar al snel werd duidelijk dat de ontwerptekst ook zware minpunten bevatte. Het menselijk leven begint op het moment van de bevruchting, aldus de delegatieleider, daarom kan het Vaticaan nooit akoord gaan met abortus. In de ontwerptekst wordt _ aldus de woordvoerder _ abortus als een dimensie van bevolkingspolitiek gezien. Door de onderhandelingen van de afgelopen dagen is de tekst over de abortus dan wel verbeterd, maar de abortusparagraaf blijft een bron van zorg. Daarnaast zouden de hoofdstukken zeven en acht ook zo kunnen worden geinterpreteerd dat zij seksuele activiteit buiten het huwelijk, zouden goedkeuren. Voor de delegatie van de Heilige Stoel was dit reden genoeg om “geen deel uit te gaan maken van de consensus” met betrekking tot deze hoofdstukken. Na de officiele verklaring lichtten de woordvoerder van het Vaticaan, Navarro Valls, en een lid van de delegatie, pater McGruth, hun positie nog verder toe. Het Vaticaan heeft _ als statelijke vorm van de rooms-katholieke kerk _ het volste recht om morele standpunten in te nemen, aldus McGruth, ook als die tot zware kritiek van anderen leiden. De Heilige Stoel abortus keurt in sterke bewoordingen af en is het ook niet eens met het gebruik van kunstmatige voorbehoedmiddelen als condooms, zelfs in het kader van anti-aidscampagnes. Intussen sprak een aantal andere Latijns-Amerikaanse landen verdere voorbehouden uit, voornamelijk met betrekking tot abortus. Navarro Valls maakte er dankbaar gebruik van. De lange lijst voorbehouden wijst er volgens hem op dat er te kort is gepraat over nieuwe concepten als de 'reproduktieve rechten'. Deze dienen beter gedefinieerd te worden, aldus het Vaticaan.