'Kairo' loopt ten einde, Vaticaan blijft bij bezwaren

KAIRO, 13 SEPT. De Wereldbevolkingsconferentie van de Verenigde Naties heeft vanmorgen de definitieve tekst vastgesteld van het slotdocument waarin maatregelen staan om de groei van de wereldbevolking aan te pakken. Naar verwachting zal het Vaticaan het document niet ondertekenen.

Het document zou, zo werd aangenomen, door de overgrote meerderheid van de aanwezige landen worden aanvaard. Ook de slotdocumenten van eerdere werelbevolkingsconferenties (1974 en 1984) konden de goedkeuring van de Heilige Stoel niet wegdragen.

De ongeveer 180 delegaties die vanaf 5 september in Kairo bijeen zijn stonden vanmorgen uitvoerig stil bij het slotdocument. Een aantal islamitische landen heeft formeel laten vastleggen dat de term “individuen” in het slotdocument betekent: “individuen die zijn getrouwd”. Iran onderstreepte dat seksuele relaties altijd binnen het kader van een huwelijk moeten plaatshebben.

Minister Pronk (Ontwikkelingssamenwerking) sprak vanmorgen van een geslaagde conferentie. Volgens Pronk heeft de conferentie een aantal belangrijke winstpunten opgeleverd. In de eerste plaats zijn er, aldus Pronk, nieuwe concepten als dat van de “reproduktieve rechten” in het slotdocument opgenomen waardoor de doelstelling van de beperking van de bevolkingsgroei deel is gaan uitmaken van een bredere aanpak.

Ook is er een grote nadruk op de positie van de vrouw komen te liggen, aldus Pronk. Vrouwen worden nu als volwaardige individuen beschouwd en niet meer als “produktiemachines” die moeten worden stopgezet. Tenslotte heeft de conferentie, vindt Pronk, het bevolkingsprobleem weer op de kaart gezet zonder dat dat tot paniek heeft geleid. Als minpunten noemde de minister dat het begrip “seksuele rechten” uit hoofdstuk 7 van het slotdocument is geschrapt en dat er weinig nadruk kon worden gelegd op andere relaties tussen mensen dan die in gezinsverband. Ook met betrekking tot abortus is er veel water bij de wijn gedaan, aldus Pronk die wel de constructieve sfeer op de conferentie roemde.

Het zogeheten Main Committee, het 'strijdtoneel' van de conferentie, bereikte gisteren overeenstemming over de laatste geschilpunten voor het slotdocument. Volgens de Nederlandse ambassadeur Biegman, die een aantal bijeenkomsten van de Main Committee heeft voorgezeten, betekent dit overigens niet dat ook het concept van de seksuele rechten uit het slotdocument is verdwenen.

Pag.4: 'Het Vaticaan moet nadenken over zijn positie in de wereld'

Biegman leverde gisteren forse kritiek op de opstelling van het Vaticaan. “Het Vaticaan moet nog maar eens goed nadenken over deelname aan een volgende conferentie als deze”, aldus Biegman. “Het Vaticaan vertegenwoordigt een kerk en vormt een regering en die twee zaken zijn moeilijk te combineren ... Het Vaticaan moet zichzelf een aantal vragen stellen over zijn positie in de internationale gemeenschap.”

De term 'vruchtbaarheidsbeheersing' is in het slotdocument vervangen door de term 'beheersing van de vruchtbaarheid'. Volgens Biegman was dit noodzakelijk omdat de eerste term refereert aan een definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waaronder ook abortus zou vallen. Biegman gaf toe dat er binnen de Main Committee geen debat heeft plaatsgehad over de vraag wat de term 'beheersing van de vruchtbaarheid' precies inhoudt.

Het wel aangenomen begrip 'reproduktieve rechten' is in Kairo voor het eerst naar voren gebracht als een coherent geheel. Het begrip komt tegemoet aan de wensen voor grotere zeggenschap van vrouwen over onder meer de regulering van hun vruchtbaarheid. De letterlijke tekst luidt als volgt:

“Reproduktieve gezondheid is een toestand van compleet lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn en niet enkel de afwezigheid van ziekte en gebreken, in alle zaken die verband houden met het voortplantingssysteem. Reproduktieve gezondheid betekent dat mensen in staat zijn een bevredigend en veilig seksleven te hebben en dat zij in staat zijn zich voort te planten en de vrijheid hebben om te bepalen of, wanneer en hoe zij dat doen.”

Overeenstemming werd er ook bereikt over paragraaf 10.12 van het slotdocument die betrekking heeft op de gezinshereniging van internationale migranten. Een aantal landen uit de Derde wereld had ervoor gepleit om in de definitieve tekst vast te leggen dat legale internationale migranten het recht hebben om hun gezinsleden naar hun nieuwe vaderland te laten overkomen. Met name de Verenigde Staten hadden zich hier fel tegen verzet.

In de uiteindelijke compromis-tekst die gisteren werd aangenomen, worden alle regeringen aangespoord om “in het licht van artikel 10 van de conventie van de rechten van het kind en alle andere relevante documenten op het gebied van de mensenrechten” het belang van de integratie van gezinnen te erkennen.