Dochters van feministen uit de jaren '70 laten het afweten

Donderdag 15.9.1994, Ned. 1, 21.42-22.41u.

Vijf naakte barbie-poppen beuken met een stormram tegen een witte, gewatteerde muur. Met een miniatuur boomstam nemen ze gezamenlijk steeds opnieuw een aanloop tot het beeldscherm 'barst'. Deze strakke, plastic mega-vrouwen luiden het 'vrouwenmagazine' Prima Donna in. Wordt het niet eens tijd voor een derde feministische golf? Met die vraag in gedachten stelde programmamaakster Mary Michon een serie portretten en reportages samen die een beeld moeten geven van de vrouwen van de jaren negentig.

Feministen, bestaan ze nog dan? In een kanariegeel mantelpakje slaat Carolien Dekkers, manager van een escort-girl service, haar zwarte panty-benen over elkaar. “Ik ben een call-girl en geen actiegroep”, vertelt ze voor de camera. Dekkers doet haar zegje als ze het nodig vindt, maar voor de rest that's it. “Ik bedoel: ik ben geen kruisvaarder.”

De eerste aflevering van Prima Donna illustreert wat we eigenlijk al weten. Prostituées worden inmiddels wel gezien als zelfstandige vrouwen en lesbische dames lopen niet langer in een tuinbroek maar scheren hun benen en gebruiken lippenstift. Natuurlijk is de beha-verbranding van de Dolle Mina's voor de lesbische dames uit 'Machagirls en glamourmeiden' lang geleden. Barbara houdt van aantrekkelijke, verzorgde, “echte” vrouwen. “Daarvoor ben ik toch lesbisch?” En Petra vindt het zelfs leuk mannen te verleiden. “Als ik merk: hij kijkt, dan doet me dat goed.”

De vijf reportages in Prima Donna zijn voor-de-handliggend en te oppervlakkig om werkelijk inzicht in “de leefwereld van de eigentijdse vrouw” te krijgen. Maar samen maken ze - voor wie het nog niet wist - duidelijk dat een derde feministische golf het defintief laat afweten. De dochters van de jaren zeventig-feministen surfen liever mee op de verworvenheden van hun moeders. Maar wel ieder voor zich. De vrouwen in Prima Donna hebben het vooral druk met hun eigen leven. Nicolien heeft een contactadvertentie geplaats en zoekt 'langs deze sympathieke weg' een man - no-nonsense en ruggegraat zijn de trefwoorden in haar annonce. Ineke (29) heeft zes kinderen en werkt in een jeugdinternaat. Ze trouwde met een docent scheikunde die al drie kinderen had. Toen ze zelf zwanger raakte bleek ze in verwachting van een drieling. Een paar maanden na de bevalling pakte ze haar werk in het jeugdinternaat al weer op. “Als ik permanent thuis zou blijven dan zou ik me opgesloten voelen.” Dan is ze “geen prettig mens”, weet ze, dat merkt ze ook aan de reacties van haar man en de oudste kinderen. Daarom is haar echtgenoot twee dagen per week thuis, hebben ze “een fijne oppasmoeder” en sorteren de kinderen zelf hun vuile was.

De diversiteit aan geëmancipeerde vrouwen in Prima Donna wordt met de reportage van de verstandelijk gehandicapte Ariadne wel erg ver doorgevoerd. Wat in hemelsnaam is haar bijdrage aan de eventuele komst van een derde feministische golf? Of het moet zijn dat haar strijd symbolisch is voor het onafhankelijkheidsgevecht van de vrouwen in de jaren zeventig. Ariadne wil namelijk 'gewoon' leven, ook al heeft ze “een klein storinkje in de hersenen”, zoals ze zelf zegt. Daardoor is ze soms “een beetje uitbundig”. Toch wil ze met haar vriend “gezellig kinderen maken en samen naar bed gaan”.

Ariadne is de enige vrouw in Prima Donna voor wie vrijheid een illusie blijft. Als de vrouwen in Prima Donna al slachtoffer zijn, dan hooguit van zichzelf en de keuzes die ze kunnen maken. Nicolien stuurt na een kennismakingsgesprek van drie kwartier het fotomodel dat op haar advertentie reageerde weer weg. “Veel te mooi.” Dat kan ze niet gebruiken, nu ze zich defintief wil gaan settelen. En Tineke, de 29-jarige moeder van zes kinderen, wil werken maar toch eigenlijk ook nog een kind.